Question

Difficulty: MediumTürkiye'de Sıcaklık ve İzotermler

Türkiye'de yaklaşık aynı enlem üzerinde yer alan iki kentin termometre ile ölçülen gerçek sıcaklık değerlerinin birbirine eşit olduğu saptanmıştır. Ancak bu iki kentin deniz seviyesine indirgenmiş sıcaklık değerleri hesaplandığında, elde edilen sonuçlar arasında 5C5^\circ C lik bir fark olduğu görülmüştür.

Buna göre, söz konusu kentlerin aşağıdaki özelliklerinden hangisinin kesinlikle farklı olduğu söylenebilir?

  1. Deniz seviyesinden olan yükseltileriAnswer
  2. B
    Güneş ışınlarını alma açıları
  3. C
    Denize olan uzaklıkları
  4. D
    Bulundukları boylam dereceleri
  5. E
    Yıllık ortalama nemlilik oranları

Answer

İki kentin deniz seviyesinden olan yükseltileri kesinlikle farklıdır.
İndirgenmiş sıcaklık, gerçek sıcaklığa o merkezin yükseltisinden kaynaklanan sıcaklık kaybının eklenmesiyle bulunur (her 200200 metre için +1C+1^\circ C). Soruda iki kentin gerçek sıcaklıklarının aynı olduğu, ancak indirgenmiş sıcaklıklarının farklı olduğu belirtilmiştir. Bu durum, bu kentlerin deniz seviyesine indirgenirken üzerlerine eklenen yükselti değerlerinin farklı olduğunu, dolayısıyla kentsel yükseltilerinin kesinlikle birbirinden farklı olduğunu kanıtlar.

Step-by-Step Solution

1
İndirgenmiş sıcaklık formülünü hatırla.
İndirgenmiş Sıcaklık = Gerçek Sıcaklık + (Yükselti / 200200)
Bu formül, yükseltinin sıcaklık üzerindeki etkisini matematiksel olarak devre dışı bırakmak için kullanılır.
2
Verilen verileri analiz et.
Gerçek sıcaklıklar eşit (TG1=TG2T_{G1} = T_{G2}) iken indirgenmiş sıcaklıklar farklıdır (TI1TI2T_{I1} \neq T_{I2}).
Formüldeki 'Gerçek Sıcaklık' kısmı sabit kalırken sonuç değişiyorsa, eklenen değerin (Yükselti/200200) farklı olması gerekir.
3
Matematiksel çıkarım yap.
Kent 1 için TI1=TG+(H1/200)T_{I1} = T_{G} + (H_1 / 200) ve Kent 2 için TI2=TG+(H2/200)T_{I2} = T_{G} + (H_2 / 200).
TI1TI2=5CT_{I1} - T_{I2} = 5^\circ C ise, yükselti farkı 5×200=10005 \times 200 = 1000 metredir.

Key Concept

İndirgenmiş sıcaklık, bir yerin yükseltisi yok sayılarak sıcaklığın deniz seviyesine uyarlandığı kuramsal değerdir.

Hints

1
İndirgenmiş sıcaklık kavramı, bir yerin sadece 'yükseltisi' yok sayılsaydı sıcaklığı ne olurdu sorusuna cevap verir.
2
Gerçek sıcaklık ile indirgenmiş sıcaklık arasındaki fark, doğrudan o merkezin deniz seviyesinden yüksekliğine bağlıdır.
3
İki merkezin termometredeki değeri aynı olmasına rağmen deniz seviyesine 'indirildiklerinde' değerler değişiyorsa, kat ettikleri dikey mesafe farklı demektir.

Practice More

İndirgenmiş sıcaklık haritalarında en yüksek sıcaklıkların Güneydoğu Anadolu'da görülmesinin nedenlerini araştırabilirsiniz.

Alternative Method

Matematiksel sağlamlama: Farkın 5C5^\circ C olması, iki kent arasında 5×200=10005 \times 200 = 1000 metre yükselti farkı olduğunu gösterir.
Estimated Time:1m 0s
Rate this question