Question

Difficulty: MediumTürkiye'de Sıcaklık ve İzotermler

Türkiye'de Batı-Doğu doğrultusunda hareket eden bir gözlemci, geçtiği merkezlerdeki gerçek sıcaklık değerlerinin hızla azaldığını, ancak bu merkezlerin deniz seviyesine indirgenmiş sıcaklık değerlerindeki değişimin çok daha sınırlı kaldığını saptamıştır. Gözlemcinin elde ettiği bu bulgu, Türkiye'nin sıcaklık dağılışına dair aşağıdakilerden hangisini doğrudan kanıtlar?

  1. A
    Batıdan doğuya doğru gidildikçe enlem etkisinin sıcaklığı artırdığını
  2. Batı-Doğu yönündeki gerçek sıcaklık farkının temel nedeninin yükselti olduğunuAnswer
  3. C
    İç kesimlere gidildikçe denizellik etkisinin sıcaklık üzerindeki etkisinin arttığını
  4. D
    İndirgenmiş sıcaklık haritalarının yer şekillerinin etkisini daha net gösterdiğini
  5. E
    Kuzey-Güney yönlü sıcaklık değişiminin Batı-Doğu yönünden daha fazla olduğunu

Answer

Batı-Doğu yönündeki gerçek sıcaklık farkının temel nedeninin yükselti olduğu seçeneği doğrudur.
İndirgenmiş sıcaklık hesaplanırken yükselti farkı ortadan kaldırıldığı için, eğer gerçek sıcaklıklar arasındaki büyük fark indirgenmiş sıcaklıklarda kayboluyorsa, bu durum başlangıçtaki farkın temel sorumlusunun yükselti olduğunu kanıtlar.

Step-by-Step Solution

1
Gerçek sıcaklık ile indirgenmiş sıcaklık arasındaki farkı tanımla.
İndirgenmiş sıcaklık, bir merkezdeki yükseltinin sıcaklık üzerindeki etkisinin (her200metrede1Cher 200 metrede 1^\circ C) matematiksel olarak yok sayılmasıdır.
Yükselti faktörünün etkisini diğer faktörlerden ayırmak için bu yöntem kullanılır.
2
Gözlemcinin verilerini analiz et.
Gerçek sıcaklıklar hızla düşerken, indirgenmiş sıcaklıkların sabit kalması farkın 'yükselti' kaynaklı olduğunu gösterir.
Çünkü indirgeme işlemi sadece yükseltiyi denklemden çıkarır; fark kapandığına göre temel sebep yükseltidir.

Key Concept

İndirgenmiş sıcaklık hesaplamalarında yükselti faktörü elenir; bu sayede enlem ve karasallık gibi diğer faktörlerin etkisi daha net görülür.

Hints

1
İndirgenmiş sıcaklık hesaplanırken yükselti her zaman 00 metre kabul edilir.
2
Gerçek sıcaklık ile indirgenmiş sıcaklık arasındaki fark ne kadar fazlaysa, o merkezin yükseltisi o kadar fazladır.
3
Eğer iki şehir arasındaki gerçek sıcaklık farkı, indirgenmiş sıcaklıkları hesaplandığında ortadan kalkıyorsa, bu şehirler arasındaki temel fark yükseltidir.

Practice More

İndirgenmiş sıcaklık haritalarında en düşük sıcaklıkların neden hala Erzurum-Kars çevresinde toplandığını (karasallık ve enlem etkisi) araştırabilirsiniz.

Alternative Method

Matematiksel olarak düşünürsek: SıcaklıkI˙ndirgenmis\c=SıcaklıkGerc\cek+(Yu¨kselti/200)Sıcaklık_{İndirgenmiş} = Sıcaklık_{Gerçek} + (Yükselti / 200). Eğer sağdaki toplama terimi (yükselti) çıkarıldığında sonuçlar eşitleniyorsa, değişken olan tek şey yükseltidir.
Estimated Time:1m 30s
Rate this question