Question

Difficulty: Very hardYumuşama Döneminde Türkiye

Yumuşama Dönemi Türk dış politikasını derinden sarsan 19641964 Johnson Mektubu'nda yer alan; Türkiye’nin Kıbrıs’a müdahalesi sonrası bir Sovyet saldırısı gerçekleşirse müttefiklerin savunma yükümlülüğünün doğmayabileceği uyarısı, Ankara’da büyük bir güvenlik endişesi yaratmıştır. Bu gelişme, Türkiye’nin NATO’nun o yıllarda geçiş yaptığı ve müttefiklerin her türlü saldırıya doğrudan nükleer güçle değil, saldırının niteliğine göre kademeli bir yanıt vermesini öngören hangi stratejik doktrine olan güvenini sarsmıştır?

  1. Esnek MukabeleAnswer
  2. B
    Topyekûn Mukabele
  3. C
    Çevreleme
  4. D
    İleri Savunma
  5. E
    Bağlantısızlık

Answer

Türkiye'nin müttefiklik hukukunu sorgulamasına neden olan doktrin 'Esnek Mukabele'dir.
Esnek Mukabele (Flexible Response) doktrini, NATO'nun olası bir saldırıya nükleer silahlarla topyekûn karşılık vermek yerine, saldırının niteliğine göre geleneksel veya kademeli bir yanıt vermesini öngörüyordu. Johnson Mektubu’nda ABD’nin 'Sovyetler size saldırırsa müttefiklerin savunma yükümlülüğü doğmayabilir' iması, bu doktrinin yerel çatışmaları nükleer şemsiye dışında bırakabileceği endişesini doğrulamış ve Türkiye'nin güvenlik garantilerini sorgulamasına yol açmıştır.

Step-by-Step Solution

1
Johnson Mektubu'nun içeriğini analiz etme
ABD'nin, Kıbrıs müdahalesi durumunda Sovyet saldırısına karşı Türkiye'yi NATO koruması dışında bırakabileceği tehdidi tespit edildi.
Mektubun yarattığı güvenlik kaygısının temel nedenini anlamak için bu analiz gereklidir.
2
NATO'nun stratejik değişimini değerlendirme
NATO'nun nükleer odaklı 'Topyekûn Mukabele'den, kademeli yanıtı esas alan 'Esnek Mukabele'ye (Flexible Response) geçtiği belirlendi.
Mektuptaki uyarının uluslararası askeri doktrinle olan bağını kurmak için bu adım kritiktir.
3
Kavramsal eşleştirme yapma
Johnson Mektubu'ndaki 'yalnız bırakılma' riskinin, Esnek Mukabele doktrininin bir sonucu olduğu saptandı.
Saldırıya aynı şiddette değil, kademeli yanıt verme anlayışı Türkiye gibi sınır ülkelerinde 'ayrıştırılmış güvenlik' endişesi doğurmuştur.

Key Concept

Esnek Mukabele (Flexible Response) Doktrini ve Türk Dış Politikasına Etkisi

Hints

1
Bu doktrin, nükleer bir dünya savaşını engellemek için yerel çatışmalara 'sınırlı' ve 'aşamalı' yanıt verilmesini esas alır.

Practice More

Bu kriz sonrası Türkiye'nin başlattığı 'Çok Yönlü Dış Politika' hamlesinin Sovyetler Birliği ile sanayileşme alanındaki (İskenderun Demir-Çelik vb.) iş birliğine etkisini inceleyebilirsiniz.
Estimated Time:2m 30s
Rate this question