Osmanlı Devleti'nde maliye yönetimi, hazine düzeni ve vergi çeşitliliği devletin güçlü bir merkezi yapı kurmasında belirleyici olmuştur. Bu sistemin işleyişinde Defterdar’dan mültezime, şer’i vergilerden örfi uygulamalara kadar geniş bir hiyerarşi ve hukuksal temel mevcuttur.
Osmanlı mali teşkilatı, vergi sistemi ve temel ekonomik uygulamalarla ilgili aşağıda verilen bilgilerden hangisi yanlıştır?
- ADefterdar, devletin gelir ve giderlerini hesaplayıp bütçeyi hazırlayan, padişahın malının mutlak vekili kabul edilen en üst düzey mali görevlidir.
- BVergi gelirleri doğrudan merkez hazinesine (Hazine-i Amire) aktarılmak üzere ayrılan Mukataa topraklarının gelirleri, iltizam sistemiyle mültezimler tarafından toplanırdı.
- Müslüman olmayan tebaadan din ve can güvenliğinin sağlanması ile askerlik hizmetinden muaf tutulmaları karşılığında alınan Cizye, devletin yasama yetkisine dayanan örfi bir vergidir.Answer
- DEsnaflara mesleklerini icra edebilmeleri ve dükkan açabilmeleri için verilen resmi izin veya imtiyaz belgesine 'Gedik' adı verilirdi.
- EPiyasadaki mal ve hizmet fiyatlarının devlet eliyle belirlenmesini ve denetlenmesini ifade eden 'Narh' sistemi, tüketiciyi korumayı ve haksız rekabeti önlemeyi amaçlardı.
Answer
Cizye vergisinin örfi bir vergi olarak nitelendirilmesi yanlıştır; Cizye, İslam hukukuna dayanan şer'i bir vergidir.
Cizye vergisi, İslam hukukunun bir gereği olarak Müslüman olmayan erkek tebaadan askerlik yapmamaları ve devlet koruması altında olmaları karşılığında alınır. Bu niteliğiyle doğrudan dini kurallara dayandığı için 'Şer'i Vergiler' kategorisinde yer alır. Seçenekte ise devletin yasama (padişahın iradesi) yetkisine dayanan 'Örfi Vergi' olarak tanımlanması bilgi hatası oluşturur.
Step-by-Step Solution
Key Concept
Osmanlı Vergi Sistemi (Şer'i ve Örfi Ayrımı)
Hints
1
Osmanlı'da vergileri sınıflandırırken kaynağına bakın: Kur'an ve fıkıh temelli mi yoksa padişah emirli mi?
2
Öşür, Haraç ve Cizye vergilerinin ortak noktası, hepsinin şer'i hukuk kökenli olmasıdır.
Practice More
İltizam sisteminin daha sonra Malikâne ve Esham sistemlerine dönüşme sürecini ve bu sistemlerin hazine üzerindeki etkilerini inceleyebilirsiniz.
Alternative Method
Eğer vergileri Şer'i (Öşür, Haraç, Cizye) ve Örfi (Geri kalanlar: Avarız, Çiftresmi, Cerime vb.) olarak iki listeye ayırırsanız, Cizye'nin hangi listede olduğunu hatırlayarak soruyu saniyeler içinde çözebilirsiniz.
Estimated Time:1m 30s