Question

Difficulty: MediumTürkiye'de İklimi Etkileyen Faktörler

Türkiye'de dağların kıyı çizgisine göre uzanış doğrultusu, denizel hava kütlelerinin iç kesimlere sokulabilmesini ve dolayısıyla iklim özelliklerinin yayılım alanını doğrudan etkiler. Dağların kıyıya paralel uzandığı bölgelerde iklim özellikleri kısa mesafede büyük değişimler gösterirken, dağların kıyıya dik uzandığı yerlerde bu değişim daha yavaş gerçekleşir.

Buna göre, aşağıdaki şehir eşleşmelerinden hangisinde kıyıdan iç kesimlere doğru gidildiğinde iklim özelliklerindeki değişimin diğerlerine göre daha az olması beklenir?

  1. A
    Rize - Bayburt
  2. B
    Antalya - Burdur
  3. İzmir - ManisaAnswer
  4. D
    Giresun - Gümüşhane

Answer

İzmir ve Manisa arasındaki iklim özellikleri, dağların kıyıya dik uzanması nedeniyle birbirine daha benzerdir ve değişim azdır.
İzmir ve Manisa arasındaki iklim farkının az olmasının temel nedeni, Ege Bölgesi'ndeki dağların kıyıya dik (enine kıyı tipi) uzanmasıdır. Bu topoğrafik yapı, deniz üzerinden gelen nemli ve ılıman hava kütlelerinin graben ovaları boyunca iç kesimlere kadar sokulmasına olanak tanır. Bu sayede kıyıdaki İzmir ile içteki Manisa arasında iklimsel açıdan keskin bir sınır oluşmaz.

Step-by-Step Solution

1
Dağların kıyıya göre uzanış yönünü analiz etme
Karadeniz ve Akdeniz'de dağlar paralel, Ege'de ise genellikle dik uzanır.
Uzanış yönü, denizel hava kütlelerinin iç kısımlara ulaşma kapasitesini belirler.
2
Şehirlerin coğrafi konumlarını ve yer şekillerini karşılaştırma
Rize, Antalya ve Giresun'un hemen arkasında yüksek dağ sıraları bulunurken, İzmir'in arkasında graben ovaları uzanır.
Dağların arasındaki boşluklar (grabenler) denizel etkinin iç kısımlara taşınmasını sağlar.
3
İklimsel değişim hızını belirleme
İzmir-Manisa hattında nem ve sıcaklık farkı, Rize-Bayburt hattına göre çok daha düşüktür.
Manisa, İzmir'in sahip olduğu Akdeniz iklimi özelliklerini büyük oranda koruyabilmektedir.

Key Concept

Dağların Uzanış Doğrultusu ve İklim Etkileşimi

Hints

1
Türkiye'de denizel etkinin iç kesimlere ne kadar sokulabildiğini belirleyen en önemli faktör dağların uzanışıdır.
2
Ege Bölgesi ile Karadeniz/Akdeniz bölgelerindeki kıyı-iç kesim benzerliğini kıyaslayın.
3
Dağların kıyıya dik uzandığı yerlerde denizel etki yaklaşık 150-200 km içeriye girebilirken, paralel uzandığı yerlerde bu mesafe 20-30 km ile sınırlıdır.

Practice More

Benzer bir mantıkla, bu durumun ulaşım maliyetleri ve geçitlerin (tünellerin) sayısı üzerindeki etkilerini inceleyebilirsiniz.

Alternative Method

Harita üzerinde kıyı bölgelerini inceleyerek dağların denize 'set' çekip çekmediğini görselleştirebilirsiniz. Set varsa fark çok, yoksa fark azdır.
Estimated Time:1m 0s
Rate this question