Question

Difficulty: Very hardTürkiye'de Tarım

Türkiye'de entansif (modern) tarım yöntemlerinin en ileri düzeyde uygulandığı iki saha olan Ergene Havzası ve Çukurova kıyaslandığında; mısır, buğday ve ayçiçeği gibi ürünlerin her iki bölgede de yüksek verimle yetiştirilebildiği görülmektedir. Buna karşın, özellikle 'ikinci ürün' tarımı kapsamında değerlendirilen soya fasulyesi üretiminin Çukurova’da toplam üretimin yaklaşık %90\%90'ını karşılayacak düzeyde yoğunlaşırken, benzer sulama olanaklarına sahip Ergene Havzası’nda bu oranın çok düşük kalmasının temel nedeni aşağıdakilerden hangisidir?

  1. Ergene Havzası'nda yaz süresinin daha kısa olmasına bağlı olarak vejetasyon süresi ve toplam ısı birikiminin yetersizliğiAnswer
  2. B
    Ergene Havzası'nda yaygın olan Vertisol (dönen) toprakların soya kök gelişimini engellemesi
  3. C
    Marmara Bölgesi'nde sanayi tesislerinin tarım alanlarını işgal etmesi sonucu ekim nöbeti sisteminin uygulanamaması
  4. D
    Ergene Havzası'nda sulama maliyetlerinin Çukurova'ya göre daha yüksek olması nedeniyle çiftçinin ayçiçeğine yönelmesi
  5. E
    Devletin bölgesel uzmanlaşmayı sağlamak amacıyla Ergene Havzası'nda soya üretimine kota uygulaması

Answer

Ergene Havzası'nda yaz süresinin daha kısa olmasına bağlı olarak vejetasyon süresi ve toplam ısı birikiminin yetersiz olması temel nedendir.
Soya fasulyesi, Türkiye'de çoğunlukla buğday hasadından sonra ekilen 'ikinci ürün' olarak tercih edilir. Çukurova, yüksek enlem avantajı (sıcaklık) ve uzun yaz dönemi sayesinde bu ürünün ihtiyaç duyduğu toplam ısı miktarını rahatlıkla sağlar. Ergene Havzası'nda ise sulama olsa dahi, yaz mevsiminin kısalığı ve sıcaklık birikiminin Çukurova kadar yüksek olmaması, soyanın olgunlaşma aşamasında risk yaratır. Bu durum bölgesel uzmanlaşmayı iklim lehine belirler.

Step-by-Step Solution

1
Bölgelerin tarımsal özelliklerini analiz etme
Çukurova (Akdeniz) ve Ergene (Marmara), her ikisi de düzlük alanlar ve entansif tarımın yapıldığı yerlerdir.
Soruda verilen iki bölgenin benzer ve farklı yanlarını ayırt etmek için gereklidir.
2
Soya fasulyesinin yetişme koşullarını değerlendirme
Soya fasulyesi yüksek sıcaklık, düzenli sulama ve uzun bir büyüme dönemi (vejetasyon) talep eder.
Ürünün neden belirli bir alanda yoğunlaştığını anlamak için biyolojik isteklerini bilmek gerekir.
3
Enlem ve iklim etkisini karşılaştırma
Çukurova daha güneyde yer aldığı için güneşlenme süresi ve sıcaklık ortalaması daha yüksektir. Ergene ise daha kuzeyde ve karasallığa daha yakındır.
İkinci ürün tarımında temel kısıtlayıcı faktör, ilk hasattan sonra kalan sürenin ürünün olgunlaşmasına yetip yetmeyeceğidir.
4
Sentez ve sonuca ulaşma
Ergene'de ilkbahar geç gelir ve sonbahar erken soğur. Bu durum, buğday hasadından sonra ekilecek bir soyanın ihtiyaç duyduğu toplam ısıyı (ısı birikimini) almasını engeller.
Tarımsal coğrafyada ürün dağılımındaki en keskin sınırların genelde iklimsel eşikler olduğunu doğrulamak için.

Key Concept

Tarımsal Vejetasyon Süresi ve Isı Birikimi

Hints

1
İkinci ürün tarımı için hasattan sonra hava sıcaklıklarının ne kadar süre yüksek kalması gerektiğini düşünün.
2
Türkiye'nin güneyi ile kuzeyi arasındaki enlem farkının vejetasyon süresi (bitkilerin büyüme dönemi) üzerindeki etkisini hatırlayın.
3
Soya fasulyesi için Çukurova'da buğday hasadı sonrası ekim yapılabiliyorken, Ergene'de yaz mevsiminin daha erken bitmesi ürünün olgunlaşmasını nasıl etkiler?

Practice More

Türkiye'de 'ikinci ürün' olarak yetiştirilen mısır ve yer fıstığının bölgesel dağılımını ve bu dağılımda sulama ile sıcaklık arasındaki ilişkiyi inceleyebilirsiniz.
Estimated Time:2m 0s
Rate this question