Question

Difficulty: HardSosyal Hayat ve Toplum Yapısı

Osmanlı Devleti’nde yönetenler (askerîler) sınıfı; yürütme ve askerlik yetkisine sahip Seyfiye, bürokrasi ve mali işlerden sorumlu Kalemiye ile yargı, eğitim ve din hizmetlerini yürüten İlmiye gruplarından oluşmaktaydı. Toplumsal hareketliliğin açık olduğu bu sistemde, reaya sınıfından yönetenler sınıfına geçiş mümkün olsa da her sınıfın kendine özgü bir yetişme disiplini ve personel kaynağı bulunmaktaydı.

Buna göre, aşağıdakilerden hangisi İlmiye sınıfını Seyfiye ve Kalemiye sınıflarından ayıran, sisteme giriş ve mensupların sosyal kökeniyle ilgili temel farktır?

  1. Sisteme girişin devşirme kökenli olmaya değil, Müslüman bir aileden doğmuş olma ve medrese eğitimi alma şartına dayanmasıAnswer
  2. B
    Görevlilerin tamamının kul sistemi (devşirme) içerisinden seçilerek Enderun Mektebi'nde yetişmiş olması
  3. C
    Eğitim sürecinin usta-çırak ilişkisiyle kalemlerde tamamlanması ve pratik bürokrasi bilgisine dayanması
  4. D
    Sınıf mensuplarının görevleri karşılığında ulufe adı verilen maaşı almayıp sadece dirlik toprakları ile geçinmesi
  5. E
    Atamaların padişahın mutlak otoritesini temsil eden bir berat yerine sadece Şeyhülislamın onayıyla yapılması

Answer

İlmiye sınıfını diğerlerinden ayıran temel fark, mensuplarının Müslüman ailelerden gelmesi ve medrese eğitimi alarak sisteme dahil olmasıdır.
Osmanlı toplumsal yapısında İlmiye sınıfı; hukuk, eğitim ve din işlerini yürüttüğü için bu sınıfa mensup olacak kişilerin Müslüman ailelerden doğmuş olması ve akademik bir disiplin olan medrese eğitiminden geçerek 'icazet' alması şarttı. Diğer taraftan Seyfiye ve Kalemiye sınıflarının üst kademeleri büyük oranda devşirme kökenli devlet adamlarından (kul sistemi) oluşmaktaydı. Bu durum İlmiye'yi sosyal köken ve eğitim disiplini açısından diğerlerinden ayıran en temel yapısal özelliktir.

Step-by-Step Solution

1
Osmanlı yönetenler (askerîler) sınıfının alt dallarını analiz etme
Seyfiye, Kalemiye ve İlmiye sınıfları belirlenir.
Sorunun kökenindeki sınıfsal ayrımı anlamak için temel yapı taşlarını bilmek gerekir.
2
Sınıfların personel kaynaklarını karşılaştırma
Seyfiye ve Kalemiye'de devşirme (kul) sistemi hakimken, İlmiye'nin 'doğuştan Müslüman' kaynağına dayandığı görülür.
İlmiye sınıfı İslam hukukunu ve eğitimini temsil ettiği için, bu sınıfa giriş için Müslüman bir aileden gelmek ve dini eğitim (medrese) almak zorunludur.
3
Eğitim kurumlarını ayırt etme
Enderun (Seyfiye), Kalemler (Kalemiye) ve Medrese (İlmiye) eşleştirmesi yapılır.
Hangi sınıfın hangi kaynaktan beslendiğini netleştirmek doğru cevabı doğrular.

Key Concept

Osmanlı Toplum Yapısında Yönetenler Sınıfı ve İlmiye Sınıfının Yapısal Özellikleri

Hints

1
Osmanlı'da 'askerî' (yöneten) statüsüne geçiş için farklı eğitim yolları vardır: Enderun, Kalemler ve Medreseler.
2
Din ve hukuk işlerini yürüten kişilerin (İlmiye), bu konularda en üst düzey akademik kurum olan medreselerden yetişmesi zorunluluğunu düşünün.
3
Devşirme sisteminin (kul sistemi) hangi sınıfların (Seyfiye-Kalemiye) temelini oluşturduğunu, İlmiye'nin ise neden bu sistemin dışında tutulduğunu hatırlayın.

Practice More

İlmiye sınıfının en yüksek makamları olan Kazaskerlik ve Şeyhülislamlık görevlerinin hiyerarşideki yerini ve yetkilerini inceleyebilirsiniz.
Estimated Time:1m 30s
Rate this question