Examkin

Question

Difficulty: HardII. Dünya Savaşı

II. Dünya Savaşı yıllarında Türkiye; Adana ve Kahire Konferansları'nda Müttefiklerin savaşa girme yönündeki yoğun diplomatik baskılarına karşı "aktif tarafsızlık" politikasıyla direnmiş, içte ise Millî Korunma Kanunu ve Varlık Vergisi gibi olağanüstü ekonomik tedbirleri hayata geçirmiştir. Savaşın son aşamasında Yalta Konferansı kararları doğrultusunda sembolik olarak Mihver Devletlere savaş ilan eden Türkiye, Birleşmiş Milletler'e kurucu üye olmuş ve hemen ardından iç siyasette köklü bir değişim sürecine girmiştir.

Buna göre, II. Dünya Savaşı sürecinin Türkiye üzerindeki etkileriyle ilgili aşağıdaki çıkarımlardan hangisi doğrudur?

  1. Savaş sonrası kurulan yeni dünya düzeninde (Birleşmiş Milletler) yer alma ihtiyacı, iç politikada çok partili demokratik hayata geçiş sürecini hızlandırmıştır.Answer
  2. B
    Millî Korunma Kanunu'nun kabul edilmesiyle birlikte özel teşebbüs üzerindeki devlet denetimi kaldırılmış ve serbest piyasa ekonomisi modeli güçlendirilmiştir.
  3. C
    Adana ve Kahire Konferansları'nda sergilenen uzlaşmacı tutum sonucunda, Türkiye'nin Boğazlar üzerindeki egemenliğini kısıtlayan yeni bir statü kabul edilmiştir.
  4. D
    Savaşın getirdiği ağır ekonomik yükü karşılamak amacıyla ordunun ihtiyaçları doğrultusunda Tekâlif-i Milliye Emirleri yeniden yayımlanmıştır.
  5. E
    Savaşın yarattığı toplumsal huzursuzluğu gidermek amacıyla Terakkiperver Cumhuriyet Fırkası bu dönemde iktidara alternatif olarak kurulmuştur.

Answer

Savaş sonrası dönemde Birleşmiş Milletler gibi uluslararası organizasyonlarda yer alma hedefi ve Batı dünyasının demokratik değerleri, Türkiye'nin çok partili siyasal sisteme geçiş kararında belirleyici bir rol oynamıştır.
II. Dünya Savaşı'nın ardından dünya genelinde faşist rejimlerin yenilmesi ve demokratik değerlerin yükselmesiyle birlikte Türkiye, yeni kurulan Birleşmiş Milletler bünyesinde saygın bir yer edinmek istemiştir. Bu dış siyasi hedef, içeride tek parti rejiminden taviz verilmesini ve 1945'ten itibaren çok partili siyasal hayata geçiş sürecinin başlatılmasını doğrudan etkilemiştir.

Step-by-Step Solution

1
Dış politika analiz edilir.
Türkiye'nin Yalta Konferansı kararlarına uyarak sembolik savaş ilanı ve BM kurucu üyeliği belirlenir.
Dış dünyadaki demokratik bloğa dahil olma isteği iç siyaseti etkilemiştir.
2
İç politika ve ekonomi önlemleri değerlendirilir.
Millî Korunma Kanunu ve Varlık Vergisi'nin savaş dönemi olağanüstü müdahaleleri olduğu saptanır.
Bu önlemler savaşın ekonomik ağırlığını ve devletin otoriterleşen müdahalesini gösterir.
3
Süreçlerin sentezi yapılır.
Savaş bittiğinde, uluslararası konjonktürün (demokrasinin zaferi) Türkiye'yi tek parti yönetiminden çok partili hayata yönlendirdiği sonucuna varılır.
BM kurucu üyeliği için demokratik kriterlerin önem kazanması, iç siyasetteki dönüşümün temel nedenidir.

Key Concept

II. Dünya Savaşı'nın Türkiye'nin Siyasi ve Ekonomik Yapısına Etkileri

Practice More

Çiftçiyi Topraklandırma Kanunu tartışmalarının ve Dörtlü Takrir olayının Demokrat Parti'nin kuruluşuna giden yoldaki etkisini inceleyebilirsiniz.
Estimated Time:2m 0s
Rate this question

Topics

II. Dünya Savaşı

More questions from this topic