Examkin

Question

Difficulty: MediumTürkiye'de Nem ve Yağış

Türkiye'de deniz kıyısında yer alan ve enlem dereceleri birbirine oldukça yakın olan iki farklı merkezden; birincisinin yıllık ortalama yağış miktarının yaklaşık 2300mm2300 mm, ikincisinin ise yaklaşık 820mm820 mm olduğu tespit edilmiştir.

Bu iki merkezin yıllık yağış miktarları arasındaki bu belirgin farkın temel nedeni aşağıdakilerden hangisidir?

  1. A
    Merkezlerin denizellik etkisine açık olma durumlarının farklı olması
  2. B
    Matematiksel konumlarına bağlı olarak güneş ışınlarını farklı açılarla almaları
  3. Kıyı gerisindeki dağların yükseltisi, kıyıya olan uzaklığı ve uzanış doğrultusuAnswer
  4. D
    Merkezlerin yıl boyunca farklı hakim rüzgar yönlerinin etkisi altında kalması
  5. E
    Bitki örtüsünün gürlük derecesinin bölgeler arasında farklılık göstermesi

Answer

Yağış miktarındaki belirgin farkın temel nedeni, kıyı gerisindeki dağların yükseltisi, kıyıya olan uzaklığı ve uzanış doğrultusudur.
Türkiye'de deniz kıyısında yer almalarına rağmen yağış miktarları çok farklı olan şehirlerin (Örn: Rize - Trabzon veya Antalya - Adana) bu durumunun temel sebebi kıyı gerisindeki dağların yükseltisi ve kıyıya olan mesafesidir. Dağlar ne kadar yüksekse ve kıyıya ne kadar yakınsa, denizden gelen nemli hava o kadar hızla yükselir, soğur ve bol yağış bırakır.

Step-by-Step Solution

1
Verilen verileri analiz etme
İki merkez de kıyıda ve benzer enlemdedir, ancak birisi diğerinden yaklaşık 3 kat fazla yağış almaktadır.
Yağış farkının matematiksel konumla (enlem) veya deniz kıyısında olmayla (denizellik) açıklanamayacağını belirlemek için.
2
Yer şekilleri ve yağış ilişkisini değerlendirme
Dağların kıyıya paralel uzandığı bölgelerde (Karadeniz ve Akdeniz), dağların kıyıya hemen başladığı ve yükseltisinin fazla olduğu yerlerde orografik (yamaç) yağışları artar.
Türkiye'deki ekstrem yağış farklarının (örneğin Rize vs. Trabzon) nedenini bulmak için.
3
Sonuca ulaşma
Yağış miktarındaki bu farkın temel sebebi özel konum şartlarından olan yer şekilleridir.
Miktar farkını açıklayan en güçlü coğrafi prensibi tespit etmek için.

Key Concept

Orografik (Yamaç) Yağışlar ve Yer Şekillerinin Etkisi

Hints

1
Sorudaki 2300 mm ve 820 mm değerleri Karadeniz Bölgesi'ndeki Rize ve Trabzon illerini temsil etmektedir.
2
Bu iki şehir de kıyıda olmasına rağmen aralarındaki yağış farkı, arkalarındaki dağların (Kaçkar Dağları ve Canik Dağları gibi) özelliklerinden kaynaklanır.
3
Denizden gelen nemli havanın bir engel ile karşılaşıp yükselmesi olayına (yamaç yağışı) odaklanın.

Practice More

Konveksiyonel yağışların Türkiye'deki dağılışını ve İç Anadolu ile Erzurum-Kars arasındaki mevsimsel farkını inceleyebilirsiniz.

Alternative Method

Aynı mantığı Antalya (yaklaşık 1000 mm) ve Adana (yaklaşık 600 mm) şehirleri için de kurabilirsiniz; Antalya'da dağlar kıyının hemen gerisinden yükselirken, Adana'da (Çukurova) dağlar çok daha içeridedir.
Estimated Time:1m 15s
Rate this question

Topics

Türkiye'de Nem ve Yağış

More questions from this topic