Question

Difficulty: HardEkonomi Alanında Yapılan İnkılaplar

Yeni Türk Devleti'nin ekonomi politikaları incelendiğinde; 19261926 yılında Kabotaj Kanunu'nun çıkarılması ve yabancıların elindeki demiryollarının satın alınması ile 19341934 yılında I. Beş Yıllık Sanayi Planı'nın yürürlüğe konularak Sümerbank gibi kurumların öncülüğünde fabrikalar kurulması farklı amaç ve ilkelere dayanmaktadır.

Bu uygulamaların dayandığı temel düşünceler ve Atatürk ilkeleriyle ilişkisi dikkate alındığında, aşağıdaki değerlendirmelerden hangisi bu iki süreç arasındaki temel farkı ve niteliği doğru yansıtmaktadır?

  1. Kabotaj ve demiryollarının satın alınması ekonomik bağımsızlığı (millileştirmeyi) hedefleyen Milliyetçilik ilkesiyle; sanayi planı doğrultusunda devletin bizzat fabrika kurması ise özel sermaye yetersizliğinden doğan Devletçilik ilkesiyle ilgilidir.Answer
  2. B
    Yabancı işletmelerin satın alınması Devletçilik ilkesinin ilk somut uygulaması kabul edilirken, sanayi planları Halkçılık ilkesi gereği sınıfsız bir toplum yapısı oluşturmak amacıyla yürütülmüştür.
  3. C
    19231923 İzmir İktisat Kongresi'nde alınan kararlar gereği, devletin ilk günden itibaren tam müdahaleci bir ekonomik model benimsemesi hem Milliyetçilik hem de Devletçilik ilkelerinin ortak sonucudur.
  4. D
    Kabotaj Kanunu ile denizlerdeki ticaret hakkının Türk vatandaşlarına geçmesi Devletçilik ilkesinin, sanayi planı çerçevesinde kağıt ve dokuma fabrikalarının kurulması ise İnkılapçılık ilkesinin temel gereğidir.
  5. E
    I. Beş Yıllık Sanayi Planı, 19271927 yılında çıkarılan Teşvik-i Sanayi Kanunu'nun başarılı olması üzerine devletin kar payını artırmak amacıyla başlattığı bir ekonomik genişleme hamlesidir.

Answer

Kabotaj ve demiryollarının satın alınması ekonomik bağımsızlığı hedefleyen Milliyetçilik kapsamındayken; devletin fabrika kurması sermaye yetersizliği nedeniyle uygulanan Devletçilik ile ilgilidir.
Doğru yanıt, reformların amacını tam olarak ayırt etmektedir. Kabotaj Kanunu (19261926) denizlerdeki işletme haklarını yabancılardan alıp Türk vatandaşlarına vererek ekonomik bağımsızlığı (Milliyetçilik) sağlamıştır. I. Beş Yıllık Sanayi Planı (19341934) ise, halkın elinde yeterli sermaye olmadığı için devletin doğrudan fabrika kurup üretimi üstlenmesini (Devletçilik) temsil eder.

Step-by-Step Solution

1
Reformların niteliğini analiz etme
Kabotaj ve satın almalar 'mevcudun millileştirilmesi' iken, sanayi planı 'yeni yatırımların inşası'dır.
Milliyetçilik yabancı tekelini kırmayı, Devletçilik ise üretimi devlet eliyle başlatmayı hedefler.
2
Dönemsel zorunlulukları değerlendirme
19291929 Dünya Ekonomik Buhranı, Türkiye'yi özel teşebbüsten planlı/devletçi modele itmiştir.
Teşvik-i Sanayi Kanunu'nun başarısızlığı Devletçiliğin temel gerekçesidir.

Key Concept

Ekonomik Milliyetçilik (Bağımsızlık) vs. Devletçilik (Zorunlu Yatırımcılık)

Hints

1
'Millileştirme' (yabancıdan geri alma) ile 'Kamu yatırımı' (yoktan fabrika kurma) arasındaki farka odaklanın.

Practice More

İzmir İktisat Kongresi'nde alınan kararların neden başlangıçta liberal bir karakter taşıdığını araştırınız.
Estimated Time:1m 40s
Rate this question