Question

Difficulty: MediumCumhurbaşkanı Yardımcıları ve Bakanlar

1982 Anayasası’nda 2017 anayasa değişikliği ile benimsenen Cumhurbaşkanlığı Hükümet Sistemi'nde, yürütme organı içerisinde yer alan Cumhurbaşkanı yardımcıları ve bakanların hukuki statüleri ile yasama organı arasındaki ilişki yeniden düzenlenmiştir. Buna göre, Cumhurbaşkanı yardımcıları ve bakanların görevleri, sorumlulukları ve TBMM ile olan ilişkileri hakkında aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

  1. A
    Bakanlar, hükümetin genel siyasetinden dolayı TBMM Genel Kuruluna karşı kolektif bir sorumluluk taşırlar ve gensoru önergesiyle görevlerinden düşürülebilirler.
  2. B
    Bir milletvekilinin Cumhurbaşkanı yardımcısı veya bakan olarak atanması durumunda, kişinin milletvekilliği sıfatı sona ermez; ancak bakanlık görevi süresince yasama dokunulmazlığı askıya alınır.
  3. Türkiye Büyük Millet Meclisi üyeleri, Cumhurbaşkanı yardımcısı veya bakan olarak atandıkları takdirde, bu kişilerin milletvekilliği sıfatı atama işlemiyle birlikte kendiliğinden sona erer.Answer
  4. D
    Cumhurbaşkanı yardımcıları ve bakanlar hakkında görev suçları sebebiyle meclis soruşturması açılmasına, TBMM üye tamsayısının salt çoğunluğunun (301301 milletvekili) gizli oyuyla karar verilir.
  5. E
    Cumhurbaşkanı yardımcısı ve bakan olarak atanacak kişilerin, atama anında aktif olarak Türkiye Büyük Millet Meclisi bünyesinde görev yapan bir milletvekili olmaları şarttır.

Answer

Türkiye Büyük Millet Meclisi üyelerinin Cumhurbaşkanı yardımcısı veya bakan olarak atanmaları durumunda milletvekilliği sıfatlarının kendiliğinden sona ermesi doğru bir ifadedir.
1982 Anayasası'nın 106. maddesinin 4. fıkrası uyarınca, TBMM üyeleri (milletvekilleri) Cumhurbaşkanı yardımcısı veya bakan olarak atandıkları takdirde yasama organındaki üyelikleri (milletvekillikleri) kendiliğinden sona erer. Bu düzenleme sert güçler ayrılığının ve yürütme ile yasama üyeliklerinin ayrıştırılmasının bir sonucudur.

Step-by-Step Solution

1
Hükümet sistemindeki değişikliği analiz etme
2017 yılında parlamenter sistemden Cumhurbaşkanlığı Hükümet Sistemi'ne geçilmiştir.
Yürütme organının yapısı ve yasama ile ilişkisi bu sistem değişikliği ile temelden sarsılmıştır.
2
Anayasa'nın 106. maddesini değerlendirme
Madde 106/4: 'Türkiye Büyük Millet Meclisi üyeleri, Cumhurbaşkanı yardımcısı veya bakan olarak atanırlarsa üyelikleri sona erer.'
Yasama ve yürütme organları arasındaki üyelik bağının kesin olarak koparılması hedeflenmiştir.
3
Sorumluluk ve denetim mekanizmalarını kontrol etme
Gensoru, güvenoyu gibi parlamenter denetim yolları kaldırılmış; siyasi sorumluluk TBMM'den Cumhurbaşkanına kaydırılmıştır.
Bakanların artık TBMM'ye karşı değil, sadece kendilerini atayan Cumhurbaşkanına karşı sorumlu olmaları sistemin gereğidir.

Key Concept

Yürütme Üyelerinin Yasama Statüsü ve Sorumluluğu

Hints

1
2017 anayasa değişiklikleri ile yasama ve yürütme organları arasındaki üyelik bağının nasıl düzenlendiğini ve denetim yollarındaki değişiklikleri hatırlayınız.

Practice More

Cumhurbaşkanı yardımcıları ve bakanların 'Meclis Soruşturması' sürecindeki sayısal verileri (301, 360, 400) bir tablo yaparak pekiştiriniz.
Estimated Time:1m 15s
Rate this question