Gazneliler, Karahanlılar ile aynı dönemde hüküm sürmelerine rağmen; Karahanlıların aksine kısa sürede 'etnik bir Türk devleti' karakterinden uzaklaşarak çok uluslu, heterojen ve kozmopolit bir imparatorluk yapısına bürünmüşlerdir. Gaznelilerde görülen bu yapısal farklılaşmanın temel nedeni aşağıdakilerden hangisidir?
- AAbbasi halifeliğinin Şii Büveyhoğulları baskısından kurtarılarak siyasi himaye altına alınması
- Hindistan'a düzenlenen yoğun seferler neticesinde çok geniş ve farklı kültürel/dinsel kimliklere sahip coğrafyaların doğrudan yönetilmeye başlanmasıAnswer
- CSarayda ve orduda Türkçe konuşulurken resmî yazışma ve edebiyat dili olarak Farsçanın benimsenmesi
- DOrdunun temel gücünün, farklı etnik kökenlerden gelen ve merkezden maaş alan 'Gulam' askerlerine dayandırılması
- ESultan Mahmut'un İslam dünyasında 'Sultan' unvanını kullanan ilk hükümdar olmasıyla otoritenin merkezileşmesi
Answer
Gaznelilerin kozmopolit bir imparatorluk yapısına bürünmesinin temel nedeni, Hindistan seferleri ile çok geniş ve farklı etnik/dini grupların bulunduğu coğrafyaların yönetilmesidir.
Doğru yanıt olan Hindistan seferlerine dayalı genişleme, Gaznelilerin Karahanlılardan en temel farkını oluşturur. Karahanlılar büyük oranda Türk nüfusun yaşadığı bir bölgede kalarak etnik karakterlerini korurken; Gazneliler Afganistan'da kurulup Hindistan'a yayılarak Hint, Fars ve yerel Afgan topluluklarını idare etmek durumunda kalmışlardır. Bu durum onları 'kozmopolit' (çok kültürlü) bir imparatorluğa dönüştürmüştür.
Step-by-Step Solution
Key Concept
Gaznelilerin Kozmopolit Yapısı ve İmparatorluk Karakteri
Hints
1
Gaznelilerin kuruluş ve yayılma alanını Karahanlılarınkine göre düşünün.
2
Bir devletin 'kozmopolit' olması için bünyesinde çok farklı milletleri ve inançları barındırması gerekir.
3
Sultan Mahmut'un 17 kez düzenlediği ve İslamiyet'in yayılmasını sağladığı büyük askeri harekatların demografik sonucuna odaklanın.
Practice More
Gazneli Mahmut'un sarayında ağırladığı ve 'Sarayımın en değerli hazinesi' dediği El-Biruni'nin 'Tahkiku'l-Hind' (Hindistan İncelemesi) adlı eserini bu kozmopolit yapıyla ilişkilendirerek çalışabilirsiniz.
Alternative Method
Gaznelilerin kurucusu Alp Tigin'in bir 'gulam' olduğunu ve devletin Hindistan kapılarını açarak 'Gurre-i Devle' (Devletin Parlaklığı) unvanını aldığını hatırlamak, onları yerleşik Türk boylarına dayanan Karahanlılardan ayırmanızı kolaylaştıracaktır.
Estimated Time:1m 30s