Question

Difficulty: HardTürkiye'nin Ovaları

Türkiye'de bir akarsuyun döküldüğü kıyıda delta ovası oluşturabilmesi için kıta sahanlığının geniş olması ve kıyıda birikimi engelleyecek güçlü akıntıların bulunmaması gerekir. Bazı akarsularımız bol miktarda alüvyon taşımasına rağmen, döküldükleri kıyının jeomorfolojik ve hidrografik özellikleri nedeniyle belirgin bir delta çıkıntısı meydana getirememişlerdir.

Buna göre, aşağıdaki ovalardan hangisinin bulunduğu saha, taşıdığı yüksek alüvyon miktarına rağmen kıyıdaki derinlik ve akıntılar nedeniyle bir delta ovası olarak değil, 'taban seviyesi ovası' olarak nitelendirilmektedir?

  1. A
    Bafra Ovası
  2. B
    Çarşamba Ovası
  3. Adapazarı OvasıAnswer
  4. D
    Silifke Ovası
  5. E
    Dikili Ovası

Answer

Sakarya Nehri'nin ağzında yer alan Adapazarı Ovası, jeomorfofolojik şartlar nedeniyle delta ovası özelliği göstermez.
Doğru seçenek olan Adapazarı Ovası, Sakarya Nehri'nin döküldüğü alanda yer alsa da Karadeniz'deki şiddetli akıntılar ve kıyı derinliği nedeniyle bir delta çıkıntısı oluşturamamıştır. Bu durum onu, biriktirmenin kıyı gerisinde kaldığı 'taban seviyesi ovaları' sınıfına dahil eder.

Step-by-Step Solution

1
Delta oluşumu için gerekli olan kıyı şartlarını analiz et.
Geniş kıta sahanlığı, sığ deniz ve zayıf akıntıların birikim için şart olduğu görülür.
Delta oluşumu, akarsuyun taşıdığı malzemenin denizin derinliklerine gitmeden kıyıda kalmasına bağlıdır.
2
Seçeneklerdeki akarsuların döküldüğü kıyıları karşılaştır.
Bafra, Çarşamba, Silifke ve Dikili gibi alanlarda belirgin delta çıkıntıları mevcuttur.
Bu alanlarda kıyı sığlığı ve birikim süreçleri delta oluşumuna izin vermiştir.
3
Sakarya Nehri'nin döküldüğü Karadeniz kıyısını özel olarak incele.
Karasu-Kocaali kıyılarında denizin aniden derinleştiği ve güçlü alt akıntıların olduğu tespit edilir.
Sakarya Nehri'nin getirdiği alüvyonlar bu akıntılarla Karadeniz'in derin çukurlarına taşınır.
4
Ovanın karakterini belirle.
Adapazarı Ovası, deniz seviyesine yakın ancak denize çıkıntı yapmayan bir 'taban seviyesi ovası'dır.
Kıyı birikimi yetersiz kaldığı için ova kıyı çizgisinin gerisinde şekillenmiştir.

Key Concept

Delta ve Taban Seviyesi Ovaları Ayrımı

Hints

1
Delta oluşumu için sadece akarsuyun alüvyon taşıması yetmez, denizin de sığ olması gerekir.
2
Karadeniz'in batı kesimlerinde denizin aniden derinleşmesi ve İstanbul Boğazı'na yakınlıktan kaynaklı akıntılar birikimi zorlaştırır.
3
Sakarya Nehri'nin döküldüğü alana haritada bakıldığında, Kızılırmak (Bafra) veya Yeşilırmak (Çarşamba) gibi denize doğru büyük bir çıkıntı yapmadığı görülür.

Practice More

Antalya Ovası'nın neden bir delta olmadığını (traverten yapısı) ve Çukurova ile farklarını çalışarak kıyı ovaları konusundaki hakimiyetini pekiştirebilirsin.

Alternative Method

Harita bilgini kullanarak Karadeniz kıyı şeridini hayal et. Bafra ve Çarşamba'nın oluşturduğu 'burun' şeklindeki çıkıntıların aksine, Sakarya'nın ağzının düz bir kıyı çizgisine sahip olduğunu hatırlamak cevaba ulaşmanı sağlar.
Estimated Time:2m 0s
Rate this question