Hukuk sisteminde kişilere tanınan ve hukuk düzeni tarafından korunan menfaatler olan haklar; konuları, devredilebilirlikleri, ileri sürülebilecekleri çevre ve kullanılmalarının hukuki etkileri bakımından doktrinde çeşitli kategorilere ayrılmıştır. Özellikle 'yenilik doğuran (inşai) haklar' ve 'mutlak haklar', sahip oldukları teknik özellikler ve tabi oldukları hukuki rejim bakımından diğer hak türlerinden keskin çizgilerle ayrılmaktadır.
Buna göre, hakların türleri ve hukuki özelliklerine ilişkin aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?
- AYenilik doğuran haklar, hak sahibinin tek taraflı irade beyanıyla kullanıldıklarından kural olarak karşı tarafın kabulüne ihtiyaç duymazlar ve kullanıldıktan sonra tek taraflı olarak geri alınamazlar.
- BMülkiyet hakkı ve kişilik hakları gibi mutlak haklar; herkese karşı ileri sürülebilen, herkesin ihlal etmekten kaçınmakla yükümlü olduğu ve kural olarak zamanaşımına uğramayan haklardır.
- Vekaletten azil, istifa veya bir sözleşmenin haklı nedenle feshi gibi haklar; kullanıldıkları anda yeni bir hukuki durumun kurulmasını sağladıkları gerekçesiyle 'kurucu yenilik doğuran haklar' kategorisinde yer alırlar.Answer
- DNispi haklar kural olarak yalnızca hukuki ilişkinin tarafları arasında hüküm doğurur; ancak alım (iştira) veya geri alım (vefa) gibi haklar tapu kütüğüne şerh edilerek etkileri kuvvetlendirilebilir.
- EYenilik doğuran haklar kural olarak 'hak düşürücü sürelere' tabidir; bu sürenin geçmesiyle hakkın kendisi ortadan kalkar ve zamanaşımından farklı olarak hakim tarafından resen dikkate alınır.
Answer
Vekaletten azil, istifa ve fesih gibi işlemlerin kurucu değil, 'bozucu yenilik doğuran hak' niteliğinde olduğu seçenektir.
Vekaletten azil, istifa ve fesih gibi haklar, mevcut bir hukuki ilişkiyi tek taraflı bir irade açıklamasıyla tamamen sona erdiren haklardır. Hukuk tekniği açısından bir ilişkiyi sona erdiren bu tür haklar 'bozucu yenilik doğuran haklar' (inşai haklar) grubuna girer. İfadede belirtildiği gibi 'kurucu' nitelikte değildirler; çünkü kurucu haklar iştira (alım) veya şufa (önalım) haklarında olduğu gibi yeni bir hukuki ilişkinin doğumuna sebebiyet verirler.
Step-by-Step Solution
Key Concept
Yenilik Doğuran Hakların Tasnifi
Hints
1
Yenilik doğuran hakların alt türlerini düşünürken, hakkın kullanımıyla mevcut hukuki ilişkinin başına ne geldiğine odaklanın: Kuruluyor mu, değişiyor mu, yoksa bitiyor mu?
Practice More
Kurucu ve bozucu haklar arasındaki farkı pekiştirmek için 'önalım hakkı' ile 'fesih bildirimi' süreçlerini karşılaştıran senaryo sorularını inceleyebilirsiniz.
Estimated Time:2m 0s