Türk-İslam devletlerinde hükümdarın başkanlık ettiği, halkın şikayetlerinin dinlendiği ve üst düzey devlet görevlilerinin yargılandığı "Divan-ı Mezalim", idari ve siyasi yapının korunmasında kritik bir role sahiptir. Bu kurumun yetki alanı ve toplumsal hayat üzerindeki işlevleri göz önüne alındığında, aşağıdakilerden hangisinin bu divanın görevleri arasında yer aldığı söylenemez?
- AÜst düzey devlet görevlileri ve hanedan üyeleri hakkındaki şikayetleri karara bağlamak
- BVakıfların işleyişini denetlemek ve hayır kurumlarının amacına uygun hizmet vermesini kontrol etmek
- CKadı mahkemelerinde karara bağlanmış davaların itiraz (temyiz) incelemesini yapmak
- Devletin mali kayıtlarını tutarak bütçenin hazırlanması ve vergi gelirlerinin toplanmasını organize etmekAnswer
- ESultanın haklarına yönelik saldırıları veya devlete karşı işlenen siyasi suçları yargılamak
Answer
Devletin mali kayıtlarını tutmak ve bütçe planlaması yapmak Divan-ı Mezalim'in değil, Divan-ı İstifa'nın görevidir.
Devletin gelir-gider hesaplarının tutulması ve bütçe planlamasının yapılması 'Divan-ı İstifa' adı verilen mali divanın sorumluluğundadır. Divan-ı Mezalim ise adalet odaklıdır ve idari suiistimalleri cezalandırır.
Step-by-Step Solution
Key Concept
Divan-ı Mezalim'in idari ve hukuki denetim yetkisi
Hints
1
Divan-ı Mezalim, 'zulüm' kelimesinden türemiştir ve haksızlıkları gidermeyi hedefler.
2
Bu divan, teknik bir bürokratik işten ziyade, sultanın 'adalet dağıtma' yetkisini kullandığı bir yerdir.
3
Maliye ve bütçe işleri için Türk-İslam devletlerinde 'İstifa' (Müstevfi) divanı bulunmaktadır.
Practice More
Büyük Selçuklu Devleti'nde mali denetimi yapan 'Divan-ı İşraf' kurumunu ve başındaki 'Müşrif'in görevlerini inceleyebilirsiniz.
Alternative Method
Divan isimlerinin köklerinden yola çıkabilirsiniz: 'İstifa' (vefa/maliye), 'Arz' (ordu), 'İşraf' (şerif/denetim), 'Mezalim' (zulüm/yargı).
Estimated Time:1m 30s