Question

Difficulty: MediumTürk-İslam Devletlerinde Toprak Sistemi ve Ekonomi

Türk-İslam devletlerinde ekonomik ve sosyal düzenin sürdürülmesinde toprak yönetimi, vergilendirme ve esnaf teşkilatlanması birbirini tamamlayan unsurlardır. Bu sistemlerin işleyişi ile devlet hem askeri masraflarını karşılamış hem de toplumsal ihtiyaçları finanse etmiştir.

Buna göre, Türk-İslam devletlerindeki toprak ve ekonomi sistemiyle ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

  1. A
    İkta sistemi; İslamiyet öncesindeki "Toy" meclisi kararlarıyla düzenlenen ve "Hakan"ın ailesine verilen özel mülk arazilerdir.
  2. B
    Gayrimüslim tebaadan alınan "Cizye" vergisi, sadece toprağı olanlardan ürün miktarının yarısı oranında tahsil edilen bir tarım vergisidir.
  3. Ahilik teşkilatı; şehirlerde üretimi denetleyen, esnafa kredi sağlayan ve "fütüvvet" esaslarına dayanan bir meslek örgütüdür.Answer
  4. D
    Vakıf arazileri; vergi gelirleri doğrudan ordu masraflarına ve "Cebelü" adı verilen askerlerin eğitimine aktarılan topraklardır.
  5. E
    "Haraç" vergisi; Müslüman çiftçilerden ürettikleri ürünün 110\frac{1}{10} oranında alınan dini bir yükümlülüktür.

Answer

Ahilik teşkilatının şehirlerde üretimi denetleyen, esnafa kredi sağlayan ve fütüvvet esaslarına dayanan bir meslek örgütü olduğu bilgisi doğrudur.
Ahilik teşkilatı, Türk-İslam devletlerinde (özellikle Anadolu Selçuklularında) esnaf ve zanaatkarların dayanışmasını sağlayan, fütüvvetname kurallarına göre işleyen, fiyat ve kalite denetimi (narh) yapan ve üyelerine kredi desteği sunan çok yönlü bir sosyo-ekonomik yapıdır.

Step-by-Step Solution

1
Terimlerin ait olduğu dönemleri ayrıştırın.
Hakan, Toy gibi kavramların İslam öncesine; Cebelü gibi kavramların ise Osmanlı dönemine ait olduğu belirlenir.
Sorunun Türk-İslam devletleri (Selçuklu vb.) dönemine odaklanması gerekir.
2
Toprak ve vergi türlerini mükellefleriyle eşleştirin.
Öşür'ün Müslüman, Haraç'ın gayrimüslim ürün vergisi olduğu; Cizye'nin ise bir baş vergisi olduğu teyit edilir.
Kavramların kimlerden ve ne amaçla alındığını bilmek yanlış seçenekleri elemeyi sağlar.
3
Kurumsal yapıları (Ahilik, Vakıf) değerlendirin.
Vakıfların sosyal hizmet, Ahiliğin ise ekonomik ve ahlaki denetim odaklı olduğu saptanır.
Kurumların devlet ve toplum hayatındaki temel işlevlerini ayırt etmek gerekir.

Key Concept

Türk-İslam Devletlerinde Ekonomik Kurumlar ve Vergi Hukuku
Estimated Time:1m 15s
Rate this question