Question

Difficulty: MediumMeridyenler ve Boylam Etkileri

Türkiye'nin en doğusu ile en batısı arasındaki boylam farkı 1919^{\circ}'dir. Bu farktan kaynaklanan 7676 dakikalık yerel saat farkı, Türkiye'nin hem kuzeyinde (Sinop) hem de güneyinde (Hatay) yıl boyunca aynı kalmaktadır.

Meridyenler arası kuş uçuşu mesafe kuzeye doğru gidildikçe daralmasına rağmen, yerel saat farkının her enlemde sabit kalmasının temel nedeni aşağıdakilerden hangisidir?

  1. A
    Meridyen yaylarının boylarının birbirine eşit olması
  2. Dünya üzerindeki tüm noktalarda açısal hızın aynı olmasıAnswer
  3. C
    Dünya'nın ekseni etrafındaki dönüşünü 24 saatte tamamlaması
  4. D
    Çizgisel hızın Ekvator'dan kutuplara doğru azalması
  5. E
    Türkiye'nin Kuzey Yarım Küre'de ve Orta Kuşak'ta yer alması

Answer

Yerel saat farkının her enlemde sabit kalmasının temel nedeni, Dünya üzerindeki tüm noktaların birim zamanda aynı açıyı katetmesi, yani açısal hızın her yerde aynı olmasıdır.
Dünya kendi ekseni etrafında dönerken her meridyen, çizgisel hızı ne olursa olsun, aynı sürede aynı derecelik açıyı geçer. Bu duruma 'açısal hızın sabitliği' denir. Türkiye'nin kuzeyinde (Sinop) meridyenler arası mesafe yaklaşık 8585 kmkm iken güneyinde (Hatay) yaklaşık 9090 kmkm'dir. Mesafe farklı olsa da her iki bölgede de 11^{\circ}'lik fark 44 dakikaya, 1919^{\circ}'lik fark ise 7676 dakikaya karşılık gelir.

Step-by-Step Solution

1
Meridyenlerin şekilsel özelliklerini analiz etmek.
Meridyenler kutup noktalarında birleştiği için aralarındaki mesafe Ekvator'dan kutuplara doğru azalır.
Dünya'nın küresel şekli nedeniyle meridyenler arası kuş uçuşu uzaklık sabit değildir.
2
Yerel saat farkının hesaplanma mantığını belirlemek.
Zaman farkı, doğrusal mesafe (kmkm) üzerinden değil, açısal mesafe (derecederece) üzerinden hesaplanır.
Zaman, Dünya'nın dönüş hızıyla ilişkili bir kavramdır.
3
Açısal hız kavramını Türkiye'nin konumuna uygulamak.
Dünya 360360^{\circ}'lik dönüşünü 2424 saatte (14401440 dakika) tamamladığı için her 11^{\circ} her yerde 44 dakikadır.
Mesafe ne kadar daralırsa daralsın, katedilen açı aynı kaldığı için süre değişmez. Bu durum açısal hızın sabitliği ile açıklanır.

Key Concept

Açısal Hız ve Yerel Saat İlişkisi
Rate this question