Question

Difficulty: MediumRüzgar Şekilleri

Türkiye'de dış kuvvetlerin yer şekilleri üzerindeki etkisi incelendiğinde; rüzgârların, iklim ve bitki örtüsü özelliklerine bağlı olarak belirli bölgelerde daha etkin olduğu görülmektedir. Özellikle fiziksel ufalanmanın şiddetli, bitki örtüsünün cılız olduğu kurak ve yarı kurak sahalarda rüzgârın şekillendirici gücü artmaktadır.

Buna göre, Türkiye'de rüzgârların oluşturduğu yer şekilleriyle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

  1. A
    Mantarkaya, tafoni ve yardang gibi şekiller; rüzgârın havalandırdığı tanecikleri yüzeylere çarptırmasıyla oluşan mikro morfolojik aşınım birimleridir.
  2. B
    Lösler, rüzgârın taşıdığı ince boyutlu materyalleri hızının azaldığı iç havzalarda biriktirmesiyle oluşan verimli topraklardır.
  3. C
    Konya'nın Karapınar çevresi, ülkemizde rüzgâr biriktirme faaliyetlerinden olan kumul hareketliliğinin ve erozyonun en yoğun yaşandığı sahalardan biridir.
  4. Çöl bölgelerine özgü hilal şekilli kumullar olan barkanlar, Türkiye'nin genelinde rüzgâr biriktirme faaliyetinin ana unsuru olarak her bölgede yaygın şekilde görülür.Answer
  5. E
    Peri bacalarının karakteristik yapısının ortaya çıkmasında sel suları ve akarsular birincil etkense de, rüzgârlar dolaylı bir dış kuvvet olarak şekillenmeye yardımcı olur.

Answer

Barkanların Türkiye'nin genelinde ve her bölgede yaygın olarak görüldüğünü belirten ifade yanlıştır.
Barkanlar, çöllere özgü hilal şekilli kumullardır. Türkiye'de gerçek çöl sahaları bulunmadığı için barkanların her bölgede yaygın olarak görülmesi mümkün değildir. Ülkemizde rüzgâr biriktirme faaliyetleri Konya-Karapınar gibi çok dar sahalarda kumul hareketliliği şeklinde kendini gösterir, ancak bu durum 'yaygın bir ana unsur' olarak nitelendirilemez.

Step-by-Step Solution

1
Türkiye'de rüzgârın etkili olduğu bölgeleri analiz et.
Rüzgârlar en çok bitki örtüsünün zayıf olduğu İç Anadolu (Konya-Karapınar) ve Güneydoğu Anadolu'da etkilidir.
Kuraklık ve bitki örtüsü eksikliği rüzgârın yer şekillendirme gücünü belirler.
2
Seçeneklerdeki yer şekillerini aşınım ve birikim olarak sınıflandır.
Aşınım: Mantarkaya, Tafoni, Yardang. Birikim: Lös, Kumul, Barkan.
Rüzgâr şekillerini doğru kategorize etmek sürecin anlaşılmasını sağlar.
3
Barkanların Türkiye coğrafyasındaki dağılımını değerlendir.
Barkanlar (hilal şekilli kumullar) çöl iklimine özgüdür. Türkiye'de gerçek çöl yoktur, bu nedenle barkanlar 'yaygın' değildir.
Bir yer şeklinin varlığı, o şekli oluşturan iklim koşullarının sürekliliğine bağlıdır.

Key Concept

Rüzgâr Yer Şekilleri ve Dağılımı
Estimated Time:1m 15s
Rate this question