Question

Difficulty: HardBâb-ı Âli Baskını

I.I. Balkan Savaşı’nda Edirne’nin Bulgarlara bırakılacağı endişesiyle 2323 Ocak 19131913 tarihinde gerçekleştirilen Bâb-ı Âli Baskını’nın niteliği ve Türk siyasi tarihindeki yeri düşünüldüğünde, bu olayı 3131 Mart Vakası’ndan ayıran en temel özellik aşağıdakilerden hangisidir?

  1. Mevcut anayasal düzeni (Meşrutiyet) hedef alan bir rejim karşıtı ayaklanma değil, kabine değişikliğini amaçlayan bir 'hükümet darbesi' olmasıAnswer
  2. B
    Padişahı tahttan indirerek anayasal hakları kısıtlamayı ve mutlak monarşiyi yeniden tesis etmeyi amaçlayan bir isyan hareketi olması
  3. C
    Ordudaki 'Alaylı' kesimin, 'Mektepli' subayların getirdiği yeniliklere karşı çıkarak başlattığı gerici (irticai) bir eylem olması
  4. D
    Hükümetin dış baskılarla meclisi kapatma kararı almasına karşı çıkan sivil bir halk hareketi olarak başlaması
  5. E
    İttihat ve Terakki Cemiyeti'nin yönetimden uzaklaştırılarak yerine Hürriyet ve İtilaf Fırkası'nın iktidara gelmesiyle sonuçlanması

Answer

Bâb-ı Âli Baskını'nın 3131 Mart Vakası'ndan en temel farkı, rejimi yıkmayı değil, mevcut Meşrutiyet düzeni içerisinde sadece hükümeti (kabineyi) değiştirmeyi hedefleyen bir hükümet darbesi olmasıdır.
Bâb-ı Âli Baskını, Türk siyasi tarihinde ordunun (veya bir siyasi partinin askeri kanadının) sivil hükümeti zorla istifa ettirdiği ilk modern hükümet darbesidir. Bu olayı 3131 Mart Vakası'ndan ayıran en temel fark; 3131 Mart'ın mevcut anayasal düzeni (Meşrutiyet) yıkıp yerine eski düzeni (Mutlakiyet) getirmeyi amaçlayan 'rejim karşıtı' bir isyan olması, Bâb-ı Âli Baskını'nın ise rejime dokunmadan sadece 'hükümet' kadrosunu değiştirmesidir.

Step-by-Step Solution

1
Olayın tarihsel bağlamını analiz et.
2323 Ocak 19131913'te I.I. Balkan Savaşı sırasında yaşanmıştır.
Olayın nedenini (Edirne'nin kaybı korkusu) anlamak için gereklidir.
2
Olayın niteliğini belirle.
İttihatçılar, Sadrazam Kâmil Paşa'yı istifa ettirip yerine Mahmut Şevket Paşa'yı getirmiştir.
Bunun bir rejim değişikliği değil, yürütme organı üzerindeki bir güç değişimi (hükümet darbesi) olduğunu saptamak için önemlidir.
3
3131 Mart Vakası ile karşılaştır.
3131 Mart Vakası rejime (II.II. Meşrutiyet) karşıyken, Bâb-ı Âli Baskını mevcut rejim içinde bir iktidar kavgasıdır.
İki olayın Türk siyasi tarihindeki farklı kategorilerini belirlemek için bu karşılaştırma kritiktir.

Key Concept

Hükümet Darbesi vs. Rejim Değişikliği

Hints

1
Olayın bir 'hükümet darbesi' mi yoksa 'rejim değişikliği' mi olduğunu düşünün.

Practice More

Bâb-ı Âli Baskını sonrası sadrazamlığa getirilen Mahmut Şevket Paşa'nın öldürülmesinin İttihatçıların baskı rejimini nasıl sertleştirdiğini inceleyin.
Estimated Time:1m 30s
Rate this question