Büyük Selçuklu Devleti ve diğer Türk-İslam devletlerinde uygulanan ikta sisteminde, toprakların mülkiyeti (rakabe) devlete ait bırakılmış; ikta sahiplerine ise sadece bu toprakların yönetim ve vergi toplama hakları verilmiştir. Bu durum, Batı Avrupa'daki feodal sistemde görülen toprağa dayalı aristokratik sınıf yapısının Türk-İslam toplumlarında oluşmasını engellemiştir.
Buna göre, aşağıdakilerden hangisi Türk-İslam devletlerinin ikta sahiplerinin yerel birer güç odağı haline gelmesini önlemek amacıyla uyguladığı temel yöntemlerden biridir?
- Toprak mülkiyetinin devlete ait kalması şartıyla ikta sahiplerinin sadece hizmet karşılığı tasarrufta bulunabilmesiAnswer
- Bİkta sahiplerine bulundukları bölgelerde kadı atama ve yargılama yapma yetkisinin devredilmesi
- CToprakların mülkiyet hakkının kullanım haklarıyla birlikte ikta sahibine ve ailesine devredilmesi
- Dİkta bölgelerinden alınan vergilerin miktarını belirleme yetkisinin tamamen ikta sahibine bırakılması
- Eİkta sahiplerinin topladıkları tüm vergileri doğrudan nakit olarak merkezi hazineye göndermesinin istenmesi
Answer
Doğru cevap, toprak mülkiyetinin devlete ait kalması şartıyla ikta sahiplerinin sadece hizmet karşılığı tasarrufta bulunabilmesidir.
Türk-İslam devletlerinde 'Miri Arazi' rejimi gereği toprakların asıl sahibi devlettir. İkta sahibi, bu toprağın sahibi değil, sadece devlet adına orayı yöneten ve topladığı vergiyle asker besleyen bir görevlidir. Mülkiyetin devlette kalması, ikta sahibinin toprağı sahiplenerek merkezi hükümete rakip bir güç haline gelmesini engelleyen en temel hukuki güvencedir.
Step-by-Step Solution
Key Concept
Miri Arazi ve Merkezi Otorite İlişkisi
Hints
1
Feodalizmde toprak mülkiyeti şahıslara aittir. Türk-İslam devletlerinde ise 'toprak devletin malıdır' ilkesi hakimdir.
2
İkta sahibinin (mukta) bir toprak ağası değil, hizmeti karşılığında maaş yerine vergi toplayan bir görevli olduğunu hatırlayın.
3
Mülkiyetin (rakabe) kimde olduğu, sistemin siyasi sonucunu (merkeziyetçilik mi feodalizm mi) belirleyen ana unsurdur.
Practice More
Osmanlı Devleti'ndeki Tımar sistemi ile Selçuklu İkta sisteminin benzerliklerini ve merkezi otoriteyi koruma yöntemlerini karşılaştırın.
Alternative Method
Sistemi şu üçlü formülle kodlayabilirsiniz: Rakabe (Mülkiyet) -> Devlet, Tasarruf (Kullanım) -> Köylü, Menfaat (Vergi) -> İkta Sahibi.
Estimated Time:2m 0s