Question

Difficulty: MediumTürkiye'yi Etkileyen Basınç Merkezleri

Bir meteoroloji uzmanı kış mevsiminde yaptığı tahminde; 'Türkiye'nin kuzeydoğusundan sokulan soğuk bir hava kütlesinin etkisiyle iç kesimlerde bulutluluğun azaldığı, geceleri yer radyasyonu nedeniyle sıcaklıkların ekstrem seviyelere düştüğü ve şiddetli ayazın yaşanacağı bir döneme girilecektir.' ifadesini kullanmıştır. Bu hava durumuna neden olan basınç merkezinin oluşum karakteri ve dikey yönlü hava hareketi aşağıdakilerden hangisidir?

  1. Termik kökenli - Alçalıcı hava hareketiAnswer
  2. B
    Termik kökenli - Yükselici hava hareketi
  3. C
    Dinamik kökenli - Alçalıcı hava hareketi
  4. D
    Dinamik kökenli - Yükselici hava hareketi
  5. E
    Yerel kökenli - Yatay hava hareketi

Answer

Söz konusu hava durumu Sibirya Termik Yüksek Basıncı tarafından oluşturulur ve bu merkez termik kökenli olup alçalıcı hava hareketine sahiptir.
Soru kökünde tarif edilen 'kışın kuzeydoğudan gelen dondurucu hava' ve 'ayaz' durumu Sibirya Termik Yüksek Basıncı'na aittir. Yüksek basınç merkezlerinde dikey yönlü hava hareketi alçalıcıdır (alçalan hava ısınır, bulut dağılır). Sibirya merkezi, kışın Asya kıtasının aşırı soğumasıyla oluştuğu için de termik kökenli olarak sınıflandırılır.

Step-by-Step Solution

1
Hava durumunun karakterini analiz etme
Kış mevsiminde kuzeydoğu yönlü, dondurucu soğuk ve 'ayaz' (bulutsuz hava) özellikleri Sibirya Yüksek Basıncı'nı işaret eder.
Türkiye'yi kışın kuzeydoğudan etkileyen en güçlü basınç merkezi Sibirya'dır.
2
Basınç tipine göre dikey hava hareketini belirleme
Ayazın oluşması için havanın açık olması gerekir; bu da alçalıcı hava hareketine sahip yüksek basınç alanlarında görülür.
Alçalıcı hava hareketleri ısınma eğiliminde olduğu için nem taşıma kapasitesi artar ve bulut oluşumu engellenir.
3
Oluşum kaynağını (kökenini) belirleme
Sibirya, kışın aşırı soğuyan geniş kara kütlesi üzerinde oluştuğu için termik kökenlidir.
Termik merkezler doğrudan sıcaklık farklarına (soğuma veya ısınma) bağlı olarak oluşur.

Key Concept

Sibirya Termik Yüksek Basıncı (TYB)

Hints

1
Türkiye'yi kışın kuzeydoğudan etkileyen merkez Sibirya'dır.
2
Ayazın yaşanması için gökyüzünün açık olması gerekir; bu durum sadece havanın alçaldığı basınç tiplerinde mümkündür.
3
Sibirya'nın kışın soğumaya bağlı oluşması onu 'termik', yüksek basınç olması ise 'alçalıcı' yapar.

Practice More

İzlanda Dinamik Alçak Basıncı'nın kış mevsimindeki etkileri ile bu sorudaki durumu karşılaştırınız.
Estimated Time:1m 15s
Rate this question