Question

Difficulty: MediumTürkiye'de Kırsal Yerleşmeler ve Yerleşme Dokuları

Türkiye'de kırsal yerleşmelerin dokusu; yer şekilleri, su kaynaklarının dağılımı ve ulaşım hatları gibi doğal ve beşerî unsurlara bağlı olarak şekillenir. Bu unsurlar yerleşmelerin toplu, dağınık, çizgisel veya dairesel bir yapı kazanmasına yol açar.

Kırsal yerleşme dokularının özellikleri ile ilgili aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?

  1. A
    Su kaynaklarının kısıtlı, arazinin düz olduğu yörelerde evlerin su başında toplandığı toplu yerleşmeler yaygındır.
  2. B
    Engebeli yer şekillerine ve bol su kaynaklarına sahip olan Doğu Karadeniz'de dağınık yerleşme dokusu hâkimdir.
  3. C
    Bir akarsu vadisi veya ana yol boyunca bir hat şeklinde uzanan köyler çizgisel yerleşme dokusuna örnektir.
  4. Dağınık yerleşme dokusunun yaygın olduğu alanlarda, konutlar arasındaki mesafenin fazla olması elektrik ve su gibi kamu hizmetlerinin maliyetini düşürmektedir.Answer
  5. E
    Dairesel yerleşmeler, genellikle düz arazilerde yerleşmenin bir meydan veya cami gibi ortak bir merkez çevresinde gelişmesiyle oluşur.

Answer

Dağınık yerleşme dokusuna sahip alanlarda konutların birbirinden uzak olması, yol, su ve elektrik gibi altyapı hizmetlerinin ulaştırılma maliyetini düşürmez, aksine artırır.
Dağınık yerleşme dokusunda evler tarlaların içine serpilmiş durumdadır. Bu durum, her eve ulaşım yolu yapılması, elektrik hattı çekilmesi ve su borusu döşenmesi gibi hizmetlerin birim maliyetini, toplu yerleşmelere göre çok daha yüksek hale getirir. Dolayısıyla maliyetin düşmesi değil, artması beklenir.

Step-by-Step Solution

1
Yerleşme dokularını belirleyen temel faktörleri analiz et.
Toplu yerleşmede su kısıtlılığı ve düzlük, dağınık yerleşmede su bolluğu ve engebe temel etkendir.
Doğal faktörler konutların birbirine olan mesafesini belirler.
2
Dağınık yerleşmenin ekonomik ve sosyal sonuçlarını değerlendir.
Evler arasındaki mesafenin fazla olması sosyal dayanışmayı zorlaştırır ve altyapı hizmetlerini pahalı hale getirir.
Her bir konut birimi için ayrı altyapı yatırımı yapılması gerekir.
3
Seçenekleri bu bilgiler ışığında karşılaştır.
Maliyetin düşeceği yönündeki ifade gerçek coğrafi ve ekonomik koşullarla çelişmektedir.
Mesafe arttıkça iletim ve tesisat maliyeti artar.

Key Concept

Kırsal Yerleşme Dokuları ve Sosyo-Ekonomik Etkileri

Hints

1
Yerleşme dokusu ile altyapı hizmetleri (yol, su, elektrik) arasındaki ekonomik ilişkiyi düşünün.
2
Birbirine 10 metre uzaklıktaki 5 eve mi yoksa 1 kilometre uzaklıktaki 5 eve mi hizmet götürmek daha kolaydır?

Practice More

Köy altı yerleşmelerinin (yayla, kom, mezra vb.) geçici veya kalıcı olma durumlarını ve bu durumun doku üzerindeki etkisini inceleyebilirsiniz.
Estimated Time:50s
Rate this question