Question

Difficulty: MediumTürkiye'nin Özel Konumu ve Sonuçları

Türkiye'de dağların genel olarak doğu-batı doğrultusunda uzanması, ülkenin göreceli (özel) konumunun en temel özelliklerinden biridir. Bu uzanış doğrultusu, iklim özelliklerinden ulaşım ağlarına kadar pek çok coğrafi unsur üzerinde belirleyici bir etkiye sahiptir.

Buna göre, aşağıdakilerden hangisi Türkiye'de dağların uzanış doğrultusunun doğrudan bir sonucu olarak gösterilemez?

  1. A
    Kuzey ve güney kıyı kuşağında denizel iklim özelliklerinin iç kısımlara kadar ulaşamaması
  2. B
    Ege kıyılarında limanların hinterlandının (art bölge) geniş, Karadeniz kıyılarında ise dar olması
  3. Akdeniz kıyılarında yıllık ortalama sıcaklık değerlerinin Karadeniz kıyılarına göre belirgin şekilde yüksek olmasıAnswer
  4. D
    Kuzey-güney yönlü kara ve demir yolu ulaşım maliyetlerinin, doğu-batı yönlü ulaşıma göre daha fazla olması
  5. E
    Ege Denizi kıyılarında girinti ve çıkıntı sayısının fazla, kıta sahanlığının geniş olması

Answer

Akdeniz kıyılarında yıllık ortalama sıcaklık değerlerinin Karadeniz kıyılarına göre yüksek olması, mutlak konumun (enlem etkisi) bir sonucudur.
Akdeniz kıyılarının Karadeniz kıyılarından daha sıcak olması, Türkiye'nin 364236^{\circ}-42^{\circ} Kuzey paralelleri arasında yer almasının bir sonucudur. Güneydeki bölgeler Ekvator'a daha yakın olduğu için güneş ışınlarını daha büyük açıyla alır. Bu durum dağların uzanış doğrultusuyla değil, mutlak (matematik) konumla açıklanır.

Step-by-Step Solution

1
Dağların uzanış doğrultusunun (doğu-batı) etkilerini belirle.
Dağlar kıyıya paralel (Karadeniz, Akdeniz) veya dik (Ege) uzanarak iklimi, ulaşımı ve kıyı özelliklerini şekillendirir.
Özel konumun fiziki çevre üzerindeki etkisini anlamak için yer şekilleri analiz edilmelidir.
2
Seçeneklerdeki özellikleri 'Özel Konum' ve 'Mutlak Konum' olarak sınıflandır.
Sıcaklık farkı enlemle ilgiliyken, diğer seçenekler dağların uzanışı (yer şekilleri) ile ilgilidir.
Sorunun cevabı, yer şekillerinden bağımsız olan mutlak konum özelliğidir.

Key Concept

Dağların Uzanış Yönü ve Sonuçları

Hints

1
Seçeneklerdeki özelliklerden hangisi sadece 'enlem' (Ekvator'a uzaklık) ile ilgilidir?
2
Dağlar kıyıya paralel uzandığında denizel hava içeri girebilir mi? Ya dik uzandığında?

Practice More

Türkiye'nin özel konumu ile mutlak konumu arasındaki farkları pekiştirmek için 'Bakı Etkisi' ve 'Kısa Mesafede İklim Değişimi' konularına çalışabilirsiniz.
Estimated Time:1m 0s
Rate this question