Examkin

Question

Difficulty: Very hard"de", "ki" ve "mi"nin Yazımı

Kamu kurumlarındaki idari denetim süreçlerinde hazırlanan raporların dil bilgisi kurallarına uygunluğu, hem metnin kurumsal ciddiyetini yansıtır hem de ileride doğabilecek hukuki ihtilafların önüne geçer. Özellikle bağlaçların ve eklerin doğru yazımı, cümledeki anlam kaymalarını engellemek adına kritik önemdedir.

Buna göre, aşağıdaki cümlelerin hangisinde "de", "ki" veya "mi"nin yazımıyla ilgili bir yanlışlık yapılmıştır?

  1. A
    Öyle ki stratejik planlama sürecinde belirlenen hedefler, sadece kurumun geleceğini değil, hizmet alan vatandaşların memnuniyetini de doğrudan ilgilendirmektedir.
  2. B
    İdari tasarrufların yerindeliği denetlenirken, işlemin tesis edildiği tarihteki hukuki durumun mu esas alınacağı hususu doktrinde sıklıkla tartışılmaktadır.
  3. C
    Kamu görevlilerinin disiplin soruşturmalarında savunma hakkının kısıtlanması, adil yargılanma hakkına aykırılık teşkil eder ki bu durum, idari işlemin iptalini de beraberinde getirir.
  4. D
    Mademki sunulan belgelerdeki tutarsızlıklar idari merci tarafından saptanmıştır, o hâlde başvurunun reddine dair karar hukuka uygunluk denetiminden geçebilir.
  5. Müfettişlerce hazırlanan ön inceleme raporunda, harcama yetkilisinin sorumluluğu açıkça belirtilmişte olsa ilgili dosyanın savcılığa sevk edilip edilmeyeceği hususu henüz netleşmemiştir.Answer

Answer

Sorumluluğun açıkça belirtildiğini ifade eden cümlede 'belirtilmişte olsa' yerine 'belirtilmiş de olsa' kullanımı tercih edilmelidir çünkü bağlaç olan 'de' ayrı yazılır ve asla sertleşmez.
Doğru cevap olan seçenekte 'belirtilmişte olsa' ifadesi yanlıştır. Buradaki 'de' bir bağlaçtır ve hem ayrı yazılmalı hem de sertleşme kuralına tabi tutulmadan 'de' şeklinde kalmalıdır. Doğru yazım 'belirtilmiş de olsa' şeklindedir.

Step-by-Step Solution

1
Cümledeki 'de', 'ki' ve 'mi' yapılarını tespit et.
'Öyle ki', 'memnuniyetini de', 'tarihteki', 'durumun mu', 'teşkil eder ki', 'iptalini de', 'Mademki', 'belirtilmişte olsa' yapıları belirlendi.
Yazım yanlışının hangi türde olduğunu anlamak için odak noktalarını belirlemek gerekir.
2
'de' bağlacı için çıkarma testini uygula.
'belirtilmişte olsa' ifadesinden 'de' çıkarıldığında 'belirtilmiş olsa' anlamlı kalmaktadır, bu da onun bir bağlaç olduğunu kanıtlar.
Bağlaç olan de/da cümleden çıkarıldığında anlam bozulmaz, sadece daralır.
3
Bağlaç olan 'de'nin ses olaylarına uyup uymadığını kontrol et.
'belirtilmiş' kelimesi sert bir ünsüzle (ş) bitse bile, bağlaç olan 'de' asla 'te'ye dönüşmez.
Türkçede bağlaç olan de/da'nın 'te/ta' biçimi yoktur; bu kural en sık yapılan üst düzey hatalardan biridir.
4
Diğer şıklardaki istisnai durumları (SOMBAHÇEM) kontrol et.
'Mademki' kelimesinin kalıplaşmış olduğu onaylandı.
Bazı kelimelerde 'ki' bağlacı kurallara aykırı olarak bitişik yazılır (Sanki, Oysaki, Mademki, Belki, Halbuki, Çünkü, Meğerki).

Key Concept

Bağlaç olan de/da'nın Yazımı ve Sertleşme Kuralı

Hints

1
Bağlaç olan de/da ile ek olan -de/-da'yı ayırt etmek için cümleden çıkarma testini kullanın.
2
Bağlaç olan de/da'nın hiçbir zaman 'te' veya 'ta' biçiminde yazılamayacağını hatırlayın.
3
'Belirtilmiş de olsa' ifadesinde anlamı güçlendiren bir bağlaç olduğunu ve kendinden önceki kelimenin son harfi ne olursa olsun 'de' formunu koruması gerektiğini düşünün.

Practice More

Bağlaç olan 'de'nin 'te' yapılamayacağı kuralı ile ilgili farklı cümle yapılarını (özellikle fiillerden sonra gelen durumlar) inceleyebilirsiniz.

Alternative Method

Bağlaç olan 'ki'yi ayırt etmek için kelimeye '-ler' eki getirin. 'Teşkil eder ki-ler' anlamsız olduğu için bağlaçtır (ayrı), 'tarihteki-ler' anlamlı olduğu için ektir (bitişik).
Estimated Time:1m 30s
Rate this question

Topics

"de", "ki" ve "mi"nin Yazımı

More questions from this topic