Question

Difficulty: MediumTürkiye'nin Özel Konumu ve Sonuçları

Bir gözlemci, Türkiye gezisi sırasında sabah saatlerinde Antalya kıyılarında denize girerken, aynı günün öğleden sonrasında Toros Dağları'nın yüksek kesimlerinde kar yağışına rastladığını ve kayak faaliyetlerine tanıklık ettiğini ifade etmiştir. Gözlemcinin bir gün içerisinde bu iki farklı durumu bir arada yaşayabilmesi, Türkiye'nin aşağıdaki özelliklerinden hangisinin temel bir sonucudur?

  1. A
    Orta kuşakta yer almasına bağlı olarak yıl içerisinde dört mevsimin belirgin yaşanması
  2. B
    Üç tarafının denizlerle çevrili olması sayesinde kıyı bölgelerinde nemliliğin yüksek olması
  3. Yer şekillerinin çeşitlilik göstermesi ve kısa mesafelerde yükselti farklarının belirgin olmasıAnswer
  4. D
    Kuzey Yarım Küre'de bulunması nedeniyle dağların güney yamaçlarının daha fazla güneş alması
  5. E
    Asya ve Avrupa kıtaları arasında bir köprü vazifesi görerek transit ticareti kolaylaştırması

Answer

Yer şekillerinin çeşitlilik göstermesi ve kısa mesafelerde yükselti farklarının belirgin olması
Türkiye'de kısa mesafelerde yer şekillerinin ve yükseltinin hızla değişmesi (örneğin Antalya kıyısından hemen yükselen Toros Dağları'na çıkılması), sıcaklık ve iklim şartlarının aniden farklılaşmasına neden olur. Bu durum, aynı takvim gününde farklı mevsim koşullarının bir arada görülmesini sağlayan temel özel konum (göreceli konum) özelliğidir.

Step-by-Step Solution

1
Senaryodaki temel çelişkiyi belirle.
Antalya kıyısında deniz mevsimi yaşanırken, aynı gün Toroslar'ın zirvesinde kar yağışının görülmesi.
Soruda vurgulanan 'aynı gün içerisinde' ve 'farklı mevsim özellikleri' ifadeleri, durumun mutlak konumdan ziyade göreceli konumla ilgili olduğunu gösterir.
2
Matematik konum ve özel konum ayrımını uygula.
Dört mevsimin yıl boyunca yaşanması matematik konumun, aynı anda yaşanması ise özel konumun sonucudur.
Enlem etkisi mevsimleri aylara yayarken, yükselti ve yer şekilleri etkileri aynı anda farklı ortamlar sunar.
3
Yükseltinin sıcaklık üzerindeki etkisini değerlendir.
Yükselti arttıkça sıcaklık her 200 metrede yaklaşık 1C1^{\circ}C azalır.
Antalya kıyı şeridi ile Toroslar'ın yüksek kesimleri arasındaki binlerce metrelik yükselti farkı, anlık sıcaklık değişiminin temel nedenidir.

Key Concept

Aynı anda farklı mevsim özelliklerinin yaşanması (Özel Konum)
Estimated Time:1m 15s
Rate this question