Mısır coğrafyasında - yılları arasında hüküm süren Tolunoğulları, İhşidiler (Akşitler), Eyyubiler ve Memlükler; bölgedeki Türk-İslam mirasını inşa eden temel güçler olmuşlardır. Ancak bu devletlerin kurumsal yapıları ve siyasi gelenekleri incelendiğinde, egemenlik anlayışında diğerlerinden keskin bir şekilde ayrılan ve tarihçiler tarafından 'hükümdarlığın bir aileye değil, askeri aristokrasiye ait olduğu' bir sistem geliştirilmiştir.
Buna göre, Memlük Devleti'ni (Devlet-i Türkiyye) kendisinden önce Mısır'da kurulan Tolunoğulları, İhşidiler ve Eyyubiler'den ayıran en temel kurumsal farklılık aşağıdakilerden hangisidir?
- Veraset sisteminde hanedan üyeliği ve 'kut' inancı yerine, askeri liyakate dayalı ve her başarılı komutanın (emir) sultan olabilmesine imkan tanıyan bir usulü benimsemeleri.Answer
- BYönetici kadrosunun ve askeri gücün Türklerden, halkın ise yerel Arap unsurlardan oluşması nedeniyle toplumsal yapıda ikili bir doku sergilemeleri.
- CAbbasi halifelerinin merkezi otoritesinin zayıflamasından faydalanarak ortaya çıkan 'Tevaif-i Müluk' statüsündeki bağımsız siyasi teşekküller olmaları.
- DHicaz bölgesinde (Mekke ve Medine) hâkimiyet kurarak kutsal toprakların koruyuculuğunu üstlenmeleri ve bu sayede İslam dünyasında meşruiyet kazanmaları.
- E'Maristan' adı verilen ve ayrım gözetmeksizin tüm halka hizmet veren gelişmiş hastaneler aracılığıyla sosyal devlet anlayışını ilk kez bölgeye taşımaları.
Answer
Memlük Devleti'ni diğerlerinden ayıran temel fark, veraset sisteminde hanedan üyeliği yerine askeri liyakat ve komutanların (emirlerin) seçiminin esas alınmasıdır.
Memlük Devleti'nde (Devlet-i Türkiyye), hükümdarlık diğer Türk devletlerindeki gibi tek bir ailenin (hanedanın) tekelinde değildir. 'En güçlü emirin tahta geçmesi' veya emirlerin kendi aralarından birini seçmesi usulü uygulanmıştır. Bu durum, Memlükler'i Mısır'da kurulan Tolunoğulları, İhşidiler ve Eyyubiler'den ayıran en radikal kurumsal farktır.
Step-by-Step Solution
Key Concept
Memlük Veraset Sistemi (Emirler Usulü)
Hints
1
Mısır'da kurulan bu devletlerin çoğu saltanat (babadan oğula) sistemini benimsemişti, ancak biri hariç.
2
Hangi devletin hükümdarları genellikle birer köle kökenli komutan (Memlük) olarak yükselip tahta oturabiliyordu?
3
Hükümdarlığın bir soyun kutsallığına değil, askeri güce ve yeteneğe dayandığı tek devleti hatırlayın.
Practice More
Memlüklerin bu özgün veraset sisteminin Moğolları (Ayn Calut) ve Haçlıları durdurmadaki etkisini araştırabilirsiniz.
Estimated Time:1m 30s