Question

Difficulty: EasyTürkiye'de Sanayi

Sanayide bazı üretim kollarında kullanılan materyallerin hacimli olması ve uzak mesafeye taşınmasının yüksek maliyet doğurması, fabrikaların konumunu doğrudan etkiler. Bu tesisler, maliyeti düşürmek amacıyla genellikle kaynağın bulunduğu alana inşa edilir.

Buna göre, Mardin'in Mazıdağı ilçesinde faaliyet gösteren gübre (fosfat işleme) fabrikasının kuruluş yerinin belirlenmesindeki temel sebep aşağıdakilerden hangisidir?

  1. A
    Üretim için gerekli enerji ihtiyacını karşılayacak linyit ve taş kömürü havzalarına komşu olması
  2. Hammadde kaynağının (fosfat yataklarının) üretim tesisinin hemen yakınında bulunmasıAnswer
  3. C
    Güneydoğu Anadolu'daki sulama projeleri sayesinde artan geniş tüketici pazarına yakınlık
  4. D
    Ulaşım ağlarının kavşak noktasında yer alması ve gelişmiş liman bağlantısına sahip olması
  5. E
    Fabrikanın işletilmesi için ihtiyaç duyulan teknik ve nitelikli personel bolluğu

Answer

Mardin-Mazıdağı'ndaki gübre fabrikasının kuruluş yerini belirleyen temel faktör, bölgedeki zengin fosfat yatakları yani hammadde kaynağına yakınlıktır.
Mardin'in Mazıdağı ilçesi, Türkiye'nin en büyük fosfat rezervlerine ev sahipliği yapar. Gübre üretiminin ana bileşeni olan fosfatın çıkarıldığı yer ile işlendiği tesisin aynı bölgede olması, ağır ve hacimli olan bu madenin nakliye masraflarını ortadan kaldırır. Bu durum sanayi coğrafyasında hammadde kaynağına yakınlık ilkesinin en tipik örneklerinden biridir.

Step-by-Step Solution

1
Tesisin türünü ve işlediği kaynağı belirleyin.
Söz konusu tesis bir gübre fabrikasıdır ve temel hammaddesi fosfattır.
Sanayi tesislerinin yer seçimini analiz etmek için ne ürettiklerini bilmek gerekir.
2
Mazıdağı'nın coğrafi ve ekonomik özelliklerini hatırlayın.
Mardin-Mazıdağı, Türkiye'de fosfat madeninin çıkarıldığı en önemli merkezdir.
Hammadde çıkarım alanı ile işleme tesisinin örtüşüp örtüşmediği kontrol edilir.
3
Lojistik ve maliyet faktörlerini değerlendirin.
Madenin çıkarıldığı yer ile fabrikasyon sürecinin aynı noktada olması taşıma maliyetlerini düşürür.
Ekonomik coğrafya ilkelerine göre hammaddeye yakınlık ilkesi doğrulanır.

Key Concept

Hammaddeye Yakınlık (Sanayi Kuruluş Yer Seçimi)

Hints

1
Türkiye'de gübre üretiminde en çok kullanılan yeraltı kaynağı hangisidir?
2
Mardin-Mazıdağı denilince akla gelen ilk maden yatağını düşünün.
3
Fosfat madeninin çıkarıldığı yer ile fabrikanın aynı ilçe sınırlarında olması neyi kanıtlar?

Practice More

Diğer gübre fabrikalarının (Mersin, Bandırma) neden kıyı kesiminde kurulduğunu araştırarak 'Ulaşım' faktörünü pekiştirebilirsiniz.
Estimated Time:45s
Rate this question