Question

Difficulty: HardTürkiye'de Nüfusun Dağılışı ve Nüfus Yoğunlukları

Türkiye'de yer şekillerinin engebeli olduğu illerde tarım alanları sınırlı olduğu için fizyolojik nüfus yoğunluğu, aritmetik nüfus yoğunluğuna göre çok daha yüksek çıkmaktadır.

Aşağıdaki tabloda beş farklı ilin nüfus ve arazi verileri verilmiştir:

İlToplam NüfusYüz Ölçümü (km2km^2)Tarım Alanı (km2km^2)
I500.000500.00010.00010.0008.0008.000
II200.000200.00015.00015.0001.5001.500
III1.000.0001.000.0005.0005.0004.0004.000
IV300.000300.0008.0008.0006.0006.000
V800.000800.00020.00020.00018.00018.000

Tablodaki verilere göre, hangi ilde yer şekillerinin engebeli olmasına bağlı olarak fizyolojik nüfus yoğunluğu ile aritmetik nüfus yoğunluğu arasındaki oransal farkın en fazla olması beklenir?

  1. A
    I
  2. IIAnswer
  3. C
    III
  4. D
    IV
  5. E
    V

Answer

Verilen tabloda toplam yüz ölçümü ile tarım alanı arasındaki oransal farkın en yüksek olduğu II numaralı ilde, fizyolojik nüfus yoğunluğu aritmetik nüfus yoğunluğuna göre en büyük sapmayı gösterir.
Doğru yanıt olan II numaralı ilde, toplam yüz ölçümü 15.00015.000 km2km^2 iken tarım alanı sadece 1.5001.500 km2km^2 düzeyindedir. Bu, ilin arazisinin %90'ının tarım dışı (dağlık, engebeli veya yerleşim alanı) olduğunu gösterir. Fizyolojik nüfus yoğunluğu hesaplanırken payda (tarım alanı) çok küçük olduğu için sonuç aritmetik yoğunluğa göre tam 1010 kat daha büyük çıkacaktır. Bu durum, Türkiye'de genellikle Doğu Karadeniz ve Doğu Anadolu gibi engebeli bölgelerin karakteristik özelliğidir.

Step-by-Step Solution

1
Nüfus yoğunluğu formüllerini hatırlayın.
Aritmetik Yoğunluk = Toplam Nüfus / Toplam Yüz Ölçümü; Fizyolojik Yoğunluk = Toplam Nüfus / Tarım Alanı.
Yoğunluklar arasındaki farkın neye dayandığını belirlemek için temel formüllere ihtiyaç vardır.
2
İki yoğunluk arasındaki oransal farkın matematiksel mantığını kurun.
FizyolojikAritmetik=Toplam Yu¨O¨lc¸u¨mu¨Tarım Alanı\frac{\text{Fizyolojik}}{\text{Aritmetik}} = \frac{\text{Toplam Yüz Ölçümü}}{\text{Tarım Alanı}}.
Bu oran bize toplam arazinin ne kadarının tarım dışı (dağlık/engebeli) olduğunu gösterir.
3
Tablodaki iller için Yüz Ölçümü / Tarım Alanı oranını hesaplayın.
I: 1,251,25, II: 1010, III: 1,251,25, IV: 1,331,33, V: 1,111,11.
En yüksek oran, tarım alanlarının toplam yüz ölçümü içinde en az yer kapladığı (yani en engebeli) ili verir.

Key Concept

Fizyolojik Nüfus Yoğunluğu ile Aritmetik Nüfus Yoğunluğu arasındaki fark, bir bölgedeki tarım arazilerinin darlığı ve yer şekillerinin engebeliliği ile doğru orantılıdır.

Hints

1
Aritmetik yoğunluk toplam araziyi, fizyolojik yoğunluk ise sadece tarım arazisini esas alır.
2
Tarım arazisi toplam araziye göre ne kadar 'dar' ise, fizyolojik yoğunluk aritmetik yoğunluğa göre o kadar 'yüksek' çıkar.
3
Tabloda hangi ilin tarım alanı, toplam yüz ölçümüne oranla en küçük kalıyor? Bu oranı hesaplamak sizi cevaba ulaştıracaktır.

Practice More

Tarımsal nüfus yoğunluğu kavramını da bu verilere ekleyerek, makineli tarımın yoğunluklar üzerindeki etkisini inceleyebilirsiniz.

Alternative Method

Matematiksel oran kurmak yerine tablodaki 'Yüz Ölçümü' sütununu 'Tarım Alanı' sütununa bölün. Hangi sonuç en büyükse, fark o ilde en fazladır.
Estimated Time:1m 30s
Rate this question