Türkiye'de ot formasyonları; iklim özellikleri, yükselti ve beşerî müdahaleler gibi faktörlerin etkisiyle şekillenir. Bu formasyonların yayılışı ve tür özellikleri hakkında çeşitli bilimsel değerlendirmeler yapılmaktadır.
Buna göre, Türkiye'deki ot formasyonları ile ilgili aşağıdaki yargılardan hangisi yanlıştır?
- Aİç Anadolu ve Güneydoğu Anadolu'nun en düşük yağışlı kesimlerinde, insan müdahalesi olmaksızın iklimin doğal bir sonucu olarak ortaya çıkan topluluklar 'doğal bozkır' (step) olarak adlandırılır.
- BErzurum-Kars ve Ardahan platolarında yaz yağışlarının etkisiyle yıl boyu yeşil kalan ve step bitkilerine göre daha gür olan ot toplulukları 'çayır' formasyonu içinde yer alır.
- CToros Dağları ve Kuzey Anadolu Dağları'nın yüksek zirvelerinde, ağaç yetişme sınırının üzerindeki sahalarda görülen alpin çayırlar, düşük sıcaklıklar nedeniyle oluşan doğal bir kuşaktır.
- Dİç Anadolu ve Ergene Havzası gibi geçmişte ormanlarla kaplı olan ancak insan müdahalesiyle açılan sahalarda oluşan, içinde yer yer yabani ahlat ve alıç gibi ağaççıkların da bulunduğu topluluklar 'antropojen bozkır'dır.
- Step (bozkır) formasyonunun yaygın olduğu İç Anadolu platolarında; kardelen, yıldız çiçeği, düğün çiçeği ve hercai menekşe gibi türler, kurakçıl ot topluluklarının en karakteristik elemanlarıdır.Answer
Answer
Bozkır formasyonuna ait olduğu iddia edilen kardelen, yıldız çiçeği ve düğün çiçeği gibi türlerin aslında yüksek dağ çayırlarına (alpin çayır) ait olması nedeniyle son yargı yanlıştır.
Bozkır (step) formasyonu, ilkbahar yağışlarıyla yeşeren ve yaz kuraklığıyla sararan kurakçıl otlardan oluşur. Karakteristik türleri arasında geven, yavşan otu, çoban yastığı, üzerlik ve yumak yer alır. Seçenekte belirtilen kardelen, yıldız çiçeği, düğün çiçeği ve hercai menekşe gibi türler ise nemli ve soğuk ortamlarda, özellikle dağların yüksek kesimlerindeki alpin çayırlarda (veya Kuzeydoğu Anadolu çayırlarında) görülen türlerdir. Dolayısıyla bu türlerin bozkır karakteristikleri arasında sayılması hatalıdır.
Step-by-Step Solution
Key Concept
Türkiye'de ot formasyonlarının (bozkır, çayır, antropojen bozkır) oluşum nedenleri ve karakteristik tür ayrımı.
Hints
1
Bozkırlar kurak bölgelerde, çayırlar ise daha nemli veya soğuk yüksek kesimlerde görülür.
2
Geven ve yavşan otu gibi bitkiler su tasarrufu yapan kurakçıl bitkilerdir; kardelen ise kışın karların erimesiyle ortaya çıkan nemli toprakları sever.
3
Bir bitkinin hangi formasyona ait olduğunu belirlemek için yetiştiği rakımı ve yağış rejimini (yaz yağışı vs. yaz kuraklığı) göz önüne alın.
Practice More
Türkiye'deki 'Orman Üst Sınırı' ve 'Tarım Üst Sınırı' kavramlarını etkileyen faktörleri (enlem ve yükselti) tekrar ederek bitki kuşaklarını daha iyi kavrayabilirsiniz.
Alternative Method
Formasyonları coğrafi bölgelerle eşleştirerek (İç Anadolu = Bozkır, Erzurum-Kars = Çayır) ve bu bölgelerin simgeleşmiş bitkilerini hatırlayarak elemeye gidebilirsiniz.
Estimated Time:2m 0s