Question

Difficulty: MediumSözcükte Yapı

Türkçede sözcükler görevlerine ve anlamlarına göre çeşitli ekler alırlar. Bu eklerden bazıları sözcüğün anlamını veya türünü değiştirirken (yapım eki), bazıları ise sözcüğün anlamını değiştirmeyip cümle içindeki görevini belirler (çekim eki).

Buna göre, aşağıdaki cümlelerin hangisinde altı çizili sözcük hem yapım hem de çekim eki almıştır?

  1. Ünlü yazarlar bu akşamki imza gününde okurlarıyla buluşacak.Answer
  2. B
    Yeni aldığı kitaplık odasına çok yakışmıştı.
  3. C
    Bahçedeki kapıları boyamak için erkenden işe koyulduk.
  4. D
    Babasının eski gözlükçü dükkanı hala yerinde duruyordu.
  5. E
    Sınıfımız bu yıl okulun en başarılı grubu seçildi.

Answer

Cümledeki 'yazarlar' sözcüğü hem yapım hem de çekim eki almıştır.
Doğru seçenekteki sözcük incelendiğinde; 'yaz-' (fiil kökü) + '-ar' (fiilden isim yapım eki) + '-lar' (çoğul çekim eki) yapısı görülmektedir. Bu durum, sözcüğün hem anlamını değiştiren bir ek hem de cümledeki sayısını belirten bir ek aldığını kanıtlar.

Step-by-Step Solution

1
Sözcüğün kökünü belirleme
Sözcüğün kökü 'yaz-' fiilidir.
Sözcüğün en küçük anlamlı parçası ile bütün arasında anlam ilişkisi olmalıdır.
2
Yapım ekini tespit etme
'-ar' eki fiilden isim yapım ekidir.
'Yaz-' eyleminden 'yazar' (kişi adı) türetilerek sözcüğün türü ve anlamı değiştirilmiştir.
3
Çekim ekini tespit etme
'-lar' eki çoğul çekim ekidir.
Sözcüğün anlamını değiştirmemiş, sadece miktarını belirtmiştir.

Key Concept

Sözcükte Yapı: Yapım ve Çekim Eklerinin Birlikte Kullanımı

Hints

1
Sözcükleri eklerine ve köklerine ayırırken, önce anlamı değiştiren bir ek (yapım eki) gelip gelmediğine bakın.
2
'-lar', '-dan', '-ın' gibi ekler genellikle çekim ekidir; '-lık', '-cı', '-ar' (isim yaparken) gibi ekler ise yapım ekidir.
3
'Yazarlar' kelimesini 'yaz-ar-lar' şeklinde bölerek eklerin işlevlerini kontrol edin.

Practice More

Benzer bir mantıkla 'gözlükçüden' veya 'başladık' gibi sözcüklerin ek yapısını inceleyerek pratik yapabilirsiniz.

Alternative Method

Sözcüğün üzerine gelen ilk ekin sözcüğün anlamını değiştirip değiştirmediğine bakarak 'yapım eki' olup olmadığını, en dıştaki ekin ise hal, iyelik veya çoğul bildirip bildirmediğine bakarak 'çekim eki' olup olmadığını anlayabilirsiniz.
Estimated Time:50s
Rate this question