1 Kasım 1922'de Saltanatın kaldırılmasına dair kanun teklifi TBMM Karma Komisyonu'nda görüşülürken; hukukçu ve din bilgini üyelerin hilafet ile saltanatın birbirinden ayrılamayacağına dair teorik ve şer'i itirazları üzerine Mustafa Kemal Paşa söz alarak tarihi bir müdahalede bulunmuştur. Mustafa Kemal Paşa'nın bu komisyon görüşmeleri sırasında, meselenin akademik bir tartışmadan ziyade gerçekleşmiş bir "millî hâkimiyet" devri olduğunu vurgulayan ve sürecin tıkanmasını engelleyen temel yaklaşımı aşağıdakilerden hangisidir?
- Hâkimiyetin bir tartışma veya müzakere ile değil; kuvvet ve kudretle zaten millet tarafından geri alındığını, bunun geri dönülemez bir gerçeklik olduğunu belirtmesiAnswer
- BSaltanatın kaldırılmasının sadece Lozan Konferansı'nda çıkacak ikilikleri önlemek adına alınmış geçici ve taktiksel bir önlem olduğunu savunması
- CHalifelik makamının padişahtan daha geniş siyasi yetkilere sahip olduğunu dini delillerle ispat ederek komisyonu ikna etmeye çalışması
- DOsmanlı hanedanının meşruiyetini yitirdiğini ve tüm üyelerinin derhal yurt dışına çıkarılmasını öngören bir kanun maddesini komisyona sunması
- E1921 Anayasası'nın (Teşkilat-ı Esasiye) şer'i hükümlerle tamamen uyumlu olduğunu ve saltanatın kaldırılmasının dini bir zorunluluk olduğunu iddia etmesi
Answer
Egemenliğin tartışma ile değil, milletin gücüyle zaten el değiştirdiğini ve bunun fiili bir durum olduğunu belirten yaklaşım doğrudur.
Doğru seçenek, Mustafa Kemal Paşa'nın komisyonda yaptığı ve egemenliğin artık halkın elinde olduğunu, bunun hukuki bir lütuf değil, kazanılmış bir hak olduğunu vurgulayan 'kuvvet ve kudret' temelli konuşmasını tam olarak yansıtmaktadır. Bu çıkış, komisyonun itirazlarını sona erdirmiş ve kanunun geçmesini sağlamıştır.
Step-by-Step Solution
Key Concept
Millî Egemenliğin Koşulsuzluğu ve Fiili Durum (Oldu-Bitti) İlkesi
Hints
1
Mustafa Kemal'in 'Hâkimiyet, saltanat; kuvvetle, kudretle ve zorla alınır' şeklindeki meşhur sözünü hatırlayın.
2
Tartışma, egemenliğin birine verilip verilmeyeceği değil, zaten el değiştirmiş olduğu gerçeğinin kabul edilmesi üzerinedir.
3
Mustafa Kemal, 'Mesele zaten olmuş bitmiş bir hakikati ifadeden ibarettir' diyerek komisyonun akademik tartışmalarına son vermiştir.
Practice More
1 Kasım 1922 ile 3 Mart 1924 arasındaki siyasi geçiş döneminde 'Halife' olan Abdülmecid Efendi'nin hukuki statüsünü inceleyebilirsiniz.
Estimated Time:2m 0s