Examkin

Question

Difficulty: Hardİki Noktanın Kullanımı

Türk Dil Kurumu'nun güncel yazım ve noktalama kuralları dikkate alındığında, aşağıdaki cümlelerin hangisinde iki noktanın (:) kullanımı veya bu işaretten sonra gelen bölümün yazımıyla ilgili bir yanlışlık yapılmıştır?

  1. A
    Hayallerine giden yolda şu ilkeyi rehber edindi: Sabırla çalışmak her kapıyı açan bir anahtardır.
  2. B
    Toplantı tutanağında belirtilen hedeflerden birkaçı şunlardır: verimlilik artışı, maliyet kontrolü ve dijital dönüşüm.
  3. Resmî başvurularda adaylardan şu belgeler talep edilecektir: Diploma aslı, ikametgâh belgesi ve sabıka kaydı.Answer
  4. D
    Gezdiğimiz tarihî kentin en görkemli yapısı bizi çok etkiledi: İshak Paşa Sarayı.
  5. E
    Yazarın üslup özelliklerini iki temel kavramla özetleyebiliriz: akıcılık ve duruluk.

Answer

Resmî başvurularla ilgili olan ve belgelerin sıralandığı seçenekte, iki noktadan sonra gelen bölüm bir cümle niteliği taşımadığı halde 'Diploma' sözcüğünün büyük harfle başlatılması yazım yanlışıdır.
Doğru cevap olan seçenekte, iki noktadan sonra gelen 'Diploma aslı, ikametgâh belgesi...' ifadesi bir cümle niteliği taşımamaktadır. Bu tür örnek sıralamalarında, eğer örnekler özel isim değilse, ilk kelimenin küçük harfle başlaması gerekir. Ancak bu seçenekte 'Diploma' sözcüğü büyük harfle yazılarak kural ihlal edilmiştir.

Step-by-Step Solution

1
İki noktanın cümledeki işlevini belirleyin.
Tüm seçeneklerde iki nokta; kendisinden sonra açıklama yapılacak veya örnek verilecek ifadeleri tanıtmak amacıyla kullanılmıştır.
İki noktanın temel işlevi, bir yargıdan sonra açıklama yapılmasına veya örnekler sıralanmasına olanak tanımaktır.
2
İki noktadan sonra gelen ifadenin yapısını (cümle mi, kelime grubu mu) kontrol edin.
Belgelerin sıralandığı ifadede tam bir yüklemi olan bağımsız bir cümle bulunmamaktadır; sadece bir liste sunulmaktadır.
Yazım kurallarına göre iki noktadan sonra gelen bölüm bağımsız bir cümle ise büyük harfle, bir dizi örnekten oluşuyorsa küçük harfle başlar.
3
Özel isim kontrolü yapın.
'Diploma' sözcüğü bir cins isimdir ve özel ad niteliği taşımaz.
Örnekler özel isimle başlıyorsa kural gereği her zaman büyük harf kullanılır, ancak cins isimlerde cümle niteliği aranır.
4
Hatalı kullanımı tespit edin.
Örnekleme niteliğindeki 'Diploma aslı...' dizisi bir cümle olmadığı için 'diploma' şeklinde küçük harfle başlamalıdır.
TDK kuralının ihlali tespit edilmiştir.

Key Concept

İki noktadan sonra gelen bölümlerin büyük/küçük harf ile başlatılma kuralı

Hints

1
İki noktadan sonra gelen bölümün bir yüklemi olup olmadığına, yani tam bir cümle kurup kurmadığına bakın.
2
TDK'ye göre; iki noktadan sonraki açıklama bağımsız bir cümle ise büyük harfle, bir takım örnekler sıralanıyorsa (özel isim değilse) küçük harfle başlar.
3
C şıkkındaki 'Diploma aslı...' ile başlayan bölüm bir cümle değil, sadece bir belge listesidir. Bu durumda ilk harfin durumu ne olmalıdır?

Practice More

Noktalı virgül ile iki noktanın görevlerini karşılaştıran karma noktalama sorularını çözerek bilginizi pekiştirebilirsiniz.

Alternative Method

Şu pratik kuralı uygulayın: İki noktadan sonraki kısmı kapatıp okuyun. Eğer o kısım kendi başına anlamlı ve yüklemi olan bir cümle ise baş harfini büyük yazın; eğer sadece bir listeleme veya eksiltili bir yapı ise küçük yazın (özel isimler hariç).
Estimated Time:1m 30s
Rate this question

Topics

İki Noktanın Kullanımı

More questions from this topic