Question

Difficulty: MediumDevletçilik

Atatürk'ün devletçilik ilkesi; ferdi çalışmayı ve şahsi teşebbüsü esas tutmakla beraber, milletin refahı ve ülkenin bir an evvel kalkınması için devletin iktisadi işlerde fiilen yer almasını öngörür. Bu yönüyle Türk devletçiliği, diğer bazı ideolojik sistemlerin aksine özel mülkiyet haklarını koruyan bir yapıya sahiptir. Bu tanım ve uygulama özellikleri dikkate alındığında, Atatürk'ün devletçilik ilkesi hakkında ulaşılabilecek en kapsamlı yargı aşağıdakilerden hangisidir?

  1. Özel teşebbüsün sermaye ve tecrübe bakımından yetersiz kaldığı alanlarda devletin öncü ve tamamlayıcı bir rol üstlenmesiAnswer
  2. B
    Sınıfsız bir toplum yapısı oluşturmak amacıyla tüm üretim araçlarının devlet denetimine alınması ve özel mülkiyetin yasaklanması
  3. C
    Ekonomik bağımsızlığı sağlamak adına yabancı sermayenin tüm faaliyetlerinin ülke genelinde süresiz olarak durdurulması
  4. D
    Sosyal devlet anlayışı gereği devletin sadece eğitim ve sağlık gibi hizmet alanlarıyla sınırlı kalarak üretimden çekilmesi
  5. E
    Devletin piyasa üzerindeki denetimini tamamen kaldırarak tam serbesti içinde bir pazar ekonomisi oluşturması

Answer

Doğru cevap, özel teşebbüsün yetersiz kaldığı alanlarda devletin öncü ve tamamlayıcı bir rol üstlendiğini ifade eden seçenektir.
Türk devletçilik modeli, 1930'lu yılların şartlarında millî sermaye ve teknik bilgi birikimi yetersiz olan özel sektörün yerine, büyük yatırımları devletin üstlenmesi esasına dayanır. Ancak bu süreçte özel teşebbüs yasaklanmamış, aksine devlet yatırımlarıyla desteklenmiştir. Bu durum 'Karma Ekonomi' olarak adlandırılır.

Step-by-Step Solution

1
Atatürk'ün devletçilik tanımını analiz etme
Tanımda 'ferdi çalışmayı esas tutmak' ifadesi özel teşebbüse yer verildiğini, 'devletin fiilen yer alması' ifadesi ise devletin yatırımcı olduğunu gösterir.
Türk tipi devletçiliğin 'Karma Ekonomi' özelliğini anlamak için tanımın iki yönünü de kavramak gerekir.
2
Diğer ekonomik sistemlerle karşılaştırma yapma
Özel mülkiyeti reddetmemesiyle sosyalizmden, devletin doğrudan yatırım yapmasıyla liberalizmden ayrıldığı belirlenir.
Devletçiliğin özgün yapısını (Türk tipi) ayırt etmek yanlışa düşmeyi önler.
3
Uygulama amacını belirleme
Amacın toplumsal refahı artırmak ve özel sektörün imkansızlıklar nedeniyle yapamadığı yatırımları (demir-çelik, kâğıt vb.) gerçekleştirmek olduğu sonucuna varılır.
KPSS formatında devletçilik soruları genellikle bu 'tamamlayıcı' ve 'zorunluluk' unsurlarını sorgular.

Key Concept

Devletçilik ve Karma Ekonomi Modeli

Practice More

Devletçilik ilkesi doğrultusunda kurulan Sümerbank, Etibank ve I. Beş Yıllık Sanayi Planı gibi somut uygulamaları incelemek konuyu pekiştirecektir.
Estimated Time:1m 30s
Rate this question