Examkin

Question

Difficulty: HardDış Borçlar Sorunu

Türkiye Cumhuriyeti, 19281928 yılında Paris’te alacaklı devletlerle yaptığı antlaşma ile Osmanlı borçlarını ödemeye başlamış; ancak 19291929 Dünya Ekonomik Buhranı’nın getirdiği döviz darboğazı ve dış ticaret dengesindeki bozulmalar nedeniyle bu planı sürdürmekte zorlanmıştır. Bu süreçte Türkiye, borç ödemelerini kolaylaştırmak amacıyla Hoover Moratoryumu’ndan faydalanmış ve 19331933 yılında alacaklılarla (başta Fransa) yeni bir Paris Antlaşması imzalamıştır.

19331933 tarihli bu yeni düzenleme ile getirilen aşağıdaki hükümlerden hangisi, Türkiye’nin hem döviz rezervlerini korumayı hem de yerli üreticisini dış pazarda desteklemeyi amaçlayan temel ekonomik hamlesidir?

  1. Borçların 'altın frank' yerine 'kağıt frangı' üzerinden hesaplanması ve 'takas' (clearing) sistemine geçilmesiAnswer
  2. B
    Düyun-u Umumiye İdaresi'nin tüm yetkilerinin ve mal varlığının ilk kez bu antlaşma ile Türk hükümetine devredilmesi
  3. C
    Borçların ödenemeyeceğinin beyan edilerek tüm taksitlerin Milletler Cemiyeti kararıyla süresiz olarak durdurulması
  4. D
    Osmanlı'dan kalan borç yükünün tamamının sadece Fransa tarafından üstlenilmesi karşılığında Musul'daki haklardan vazgeçilmesi
  5. E
    Borçların karşılığı olarak Türkiye'deki yabancı işletmelerin ve demiryollarının mülkiyetinin alacaklı devletlere devredilmesi

Answer

Borçların 'altın frank' yerine 'kağıt frangı' üzerinden hesaplanması ve 'takas' (clearing) sistemine geçilmesi
1933 Paris Antlaşması'nın en özgün ve Türkiye lehine olan tarafı, borçların ödeme biriminin 'Altın Frank'tan 'Kağıt Frangı'na çevrilerek hafifletilmesi ve ödemelerin nakit döviz yerine 'Takas' (mal karşılığı ödeme) yöntemiyle yapılmasına olanak tanınmasıdır. Bu, kriz ortamında dış ticareti canlandırmıştır.

Step-by-Step Solution

1
1928 ve 1933 antlaşmalarının farkını analiz etme
1928'de borçlar altın esasına göre taksitlendirilmişti, 1933'te ise ekonomik kriz nedeniyle daha esnek bir modele geçildi.
1929 krizi sonrası altının değer kazanması Türkiye'nin ödeme yükünü artırmıştı.
2
'Takas' (Clearing) sisteminin amacını değerlendirme
Takas sistemi, Türkiye'nin dışarıya mal satarak borç taksitlerini bu malların bedeliyle mahsuplaşmasıdır.
Bu yöntem hem döviz çıkışını engeller hem de Türk ihraç ürünlerine pazar garantisi sağlar.

Key Concept

1933 Paris Borçlar Antlaşması ve Takas (Clearing) Sistemi

Hints

1
1929 Dünya Ekonomik Buhranı sırasında Türkiye'nin elinde döviz (nakit para) olmadığını ve mal satarak borç ödemek istediğini hatırlayın.

Practice More

Hoover Moratoryumu'nun Türkiye'nin dış borçlarındaki nefes aldırıcı rolünü ayrıca inceleyebilirsiniz.
Estimated Time:1m 30s
Rate this question

Topics

Dış Borçlar Sorunu

More questions from this topic