Question

19821982 Anayasası’nın yürütme organının olağanüstü yönetim usullerini düzenleyen 119119. maddesi uyarınca, Cumhurbaşkanı tarafından ilan edilen Olağanüstü Hal (OHALOHAL) rejimi ve bu rejimin parlamento denetimine tabi kılınması süreciyle ilgili aşağıdaki bilgilerden hangisi hukuken *isabetlidir*?

  1. A
    Cumhurbaşkanı tarafından ilan edilen OHALOHAL kararı, Resmî Gazete’de yayımlandığı gün TBMMTBMM onayına sunulur; ancak Meclis tatilde ise en geç 4848 saat içinde toplantıya çağrılması zorunludur.
  2. B
    Türkiye Büyük Millet Meclisi, Cumhurbaşkanı'nın talebi üzerine olağanüstü hal süresini her defasında en fazla 66 ay süreyle uzatabilir; bu sınırın tek istisnası seferberlik halidir.
  3. C
    Olağanüstü hal, Cumhurbaşkanı başkanlığında toplanan Bakanlar Kurulu tarafından, Milli Güvenlik Kurulu'nun da görüşü alınarak ilan edilir ve yargı denetimi dışındadır.
  4. TBMMTBMM, Cumhurbaşkanı’nın istemi doğrultusunda süreyi her defasında 44 ayı geçmemek üzere uzatabileceği gibi, kendi takdiriyle süreyi kısaltmaya veya OHALOHAL uygulamasını tamamen kaldırmaya yetkilidir; bu uzatma kararlarında savaş hali istisnası saklıdır.Answer
  5. E
    Olağanüstü hal süresince çıkarılan Cumhurbaşkanlığı kararnameleri, Meclis tarafından 33 ay içinde karara bağlanmazsa kendiliğinden yürürlükten kalkar ve bu kararnameler hakkında Anayasa Mahkemesi'ne şekil bakımından iptal davası açılabilir.

Answer

Türkiye Büyük Millet Meclisi, Cumhurbaşkanı’nın talebiyle süreyi her defasında dört ayı geçmemek üzere uzatabilir, süreyi kısaltabilir veya olağanüstü hali tamamen kaldırabilir; savaş halinde ise bu dört aylık uzatma sınırı aranmaz.
Doğru ifade, Meclis'in OHALOHAL üzerindeki geniş denetim yetkisini yansıtır. TBMMTBMM, Cumhurbaşkanı'nın istemi üzerine süreyi her defasında en fazla 44 ay uzatabilir; ancak bu uzatmayla bağlı olmayıp süreyi kısaltabilir veya uygulamayı kaldırabilir. Ayrıca anayasal metinde açıkça belirtildiği üzere, savaş hallerinde bu 44 aylık kısıtlama uygulanmaz.

Step-by-Step Solution

1
İlan ve Uzatma makamlarını ayırt edin.
OHALOHAL ilan yetkisi Cumhurbaşkanı'na, süreyi uzatma, kısaltma veya kaldırma yetkisi ise TBMMTBMM'ye aittir.
Yürütme ve yasama organlarının yetki paylaşımını netleştirmek için.
2
Anayasal süre sınırlarını kontrol edin.
İlan süresi en fazla 66 ay, her bir uzatma süresi ise en fazla 44 aydır.
İlan ve uzatma sürelerinin sayısal değerlerini karıştırmamak için.
3
İstisnai durumları (Savaş hali) analiz edin.
Savaş hallerinde TBMMTBMM tarafından yapılacak uzatmalarda 44 aylık süre sınırlaması uygulanmaz.
Anayasa'nın olağanüstü durumlara tanıdığı esnekliği belirlemek için.
4
Parlamento denetiminin kapsamını değerlendirin.
Meclis sadece onay/red yetkisine sahip değildir; süreyi kısaltma veya OHALOHAL'i tamamen sonlandırma yetkisine de sahiptir.
Yasamının yürütme üzerindeki nihai denetim gücünü teyit etmek için.

Key Concept

Olağanüstü Hal (OHAL) Rejiminde Yasama ve Yürütme İlişkisi

Hints

1
İlan süresi (66 ay) ile uzatma süresi (44 ay) arasındaki farka dikkat edin.

Practice More

OHALOHAL döneminde çıkarılan Cumhurbaşkanlığı kararnameleri ile olağan dönem kararnamelerinin yargısal denetim ve konu bakımından farklarını inceleyiniz.
Estimated Time:1m 30s