Türkiye'nin jeomorfolojik özellikleri incelendiğinde, rüzgârların yer şekillendirici etkisinin akarsulara kıyasla daha sınırlı olduğu görülür. Ancak bazı yörelerdeki özel şartlar, rüzgârların doğrudan aşınım ve birikim şekilleri oluşturmasına olanak tanımaktadır.
Buna göre, Türkiye'de rüzgârların oluşturduğu yer şekilleri ve bu kuvvetin etkili olduğu alanların özellikleriyle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?
- ARüzgârların aşındırma etkisinin görüldüğü İç Anadolu Bölgesi'nde karstik şekillerin oluşması mümkün olmadığından, yöredeki tüm erime çukurları rüzgârın eseri olan tafonilerdir.
- BRüzgârların biriktirme faaliyetiyle oluşan lös toprakları, dağ yamaçları boyunca dikey yönde sıralanan iğne yapraklı orman ve alpin çayır kuşaklarında yaygındır.
- İç Anadolu'da özellikle Konya-Karapınar yöresinde, yarı kurak iklim koşulları ve cılız bitki örtüsünün etkisiyle rüzgâr birikim şekillerinden olan kumullara rastlanır.Answer
- DTürkiye'de rüzgâr erozyonunun şiddetini artıran en önemli iklimsel faktör, İzlanda Dinamik Alçak Basıncı'nın ülke genelinde yıl boyunca yarattığı kurutucu etkidir.
- ERüzgârların taşıdığı materyallerin deniz kıyısında birikerek düzlükler oluşturabilmesi için, kıta sahanlığının dar ve deniz derinliğinin fazla olması şarttır.
Answer
İç Anadolu'da özellikle Konya-Karapınar yöresinde, yarı kurak iklim koşulları ve cılız bitki örtüsünün etkisiyle rüzgâr birikim şekillerinden olan kumullara rastlandığını belirten ifade doğrudur.
Rüzgârlar, Türkiye'de yer şekillendirici dış kuvvetler arasında etki alanı en dar olanlardan biridir. Ancak iklimin yarı kurak, nemin az ve bitki örtüsünün seyrek (bozkır) olduğu İç Anadolu Bölgesi'nde, bilhassa Konya-Karapınar çevresinde rüzgârların doğrudan oluşturduğu birikim şekilleri olan kumullara geniş ölçüde rastlanır. Bu bölge, rüzgâr erozyonu riskinin de ülkemizde en yüksek olduğu sahadır.
Step-by-Step Solution
Key Concept
Türkiye'de Rüzgâr Şekilleri ve Oluşum Şartları
Hints
1
Rüzgârların etkili olabilmesi için toprağın ıslak olmaması ve yüzeyi tutan ağaç/bitki köklerinin zayıf olması gerektiğini düşünün.
2
Seçenekleri değerlendirirken, Türkiye'de çölleşme tehlikesinin en yüksek olduğu bölgemizi ve ilçemizi hatırlayın.
3
Konya'nın Karapınar ilçesi, Türkiye'de rüzgâr biriktirmesi sonucu oluşan kumulların en net görüldüğü ve erozyonla mücadele edilen en önemli sahadır.
Practice More
Akarsuların oluşturduğu aşındırma ve biriktirme şekillerinin (vadi tipleri, delta ovası, birikinti konisi vb.) dağılış alanlarını harita üzerinden incelemeniz tavsiye edilir.
Alternative Method
Soruyu çözerken eleme yöntemini kullanabilirsiniz. Kıyı derinliğinin fazla olması birikimi engeller (E elenir). İzlanda basıncı yağış getirir (D elenir). Lösler kurak alan toprağıdır, ormanda olmaz (B elenir). Sivas'ta jipsli karst arazisi vardır (A elenir). Geriye kuraklık bölgesi olan İç Anadolu kalır.
Estimated Time:1m 0s