Question

Difficulty: MediumHukukun Kaynakları ve Normlar Hiyerarşisi

Türk hukuk sisteminde hukuk kuralları, en üstte Anayasa'nın bulunduğu ve normların birbirine aykırı olamayacağı bir 'normlar hiyerarşisi' (normlar piramidi) içinde yer alır. Bu hiyerarşik düzende yer alan kurallar arasındaki ilişki dikkate alındığında; usulüne göre yürürlüğe konulmuş temel hak ve özgürlüklere ilişkin milletlerarası antlaşmalar ile kanunların aynı konuda farklı hükümler içermesi durumunda çıkabilecek uyuşmazlıklarda, 1982 Anayasası uyarınca aşağıdakilerden hangisi uygulanır?

  1. Milletlerarası antlaşma hükümleri esas alınır.Answer
  2. B
    Kanun hükümleri esas alınır.
  3. C
    Tarih bakımından daha yeni olan norm uygulanır.
  4. D
    Uyuşmazlık Anayasa Mahkemesi tarafından çözülene kadar uygulama durdurulur.
  5. E
    Özel kanun niteliğinde olan düzenleme tercih edilir.

Answer

Temel hak ve özgürlüklere ilişkin milletlerarası antlaşma hükümleri esas alınır.
Türk hukukunda normlar hiyerarşisi kuralına göre normalde kanunlar ile milletlerarası antlaşmalar aynı seviyededir. Ancak 1982 Anayasası'nın 90. maddesinin son fıkrasına göre; usulüne göre yürürlüğe konulmuş temel hak ve özgürlüklere ilişkin milletlerarası antlaşmalarla kanunların aynı konuda farklı hükümler içermesi durumunda, çıkabilecek uyuşmazlıklarda antlaşma hükümleri esas alınır. Bu, antlaşmaların bu spesifik alanda kanunlara göre 'uygulama üstünlüğü' olduğunu ifade eder.

Step-by-Step Solution

1
Normlar hiyerarşisindeki basamakları belirleme
Anayasa > Kanun = Milletlerarası Antlaşma (Genel) > CB Kararnamesi > Yönetmelik
Hukuk kaynaklarının güç sıralamasını anlamak için ilk adımdır.
2
Anayasa'nın 90. maddesindeki özel durumu inceleme
Temel hak ve özgürlüklere ilişkin antlaşmaların kanunlarla çakışması durumunda antlaşmaya öncelik verilir.
2004 yılındaki anayasa değişikliği ile getirilen bu istisnai kuralı uygulamak gerekir.
3
Uyuşmazlığı çözüme kavuşturma
Milletlerarası antlaşma hükümleri, kanun hükümlerinin önüne geçer ve uygulanır.
Anayasa'nın amir hükmü gereği uyuşmazlığın tek çözüm yolu budur.

Key Concept

Temel Hak ve Özgürlüklere İlişkin Antlaşmaların Kanun Üstünlüğü (Anayasa m.90)

Hints

1
Normalde kanunlar ve antlaşmalar aynı basamaktadır, ancak 'temel haklar' söz konusu olduğunda bir istisna vardır.
2
Anayasa'nın 90. maddesinde 2004 yılında yapılan değişikliği ve hangi belgenin üstün tutulduğunu hatırlayın.
3
Hukuk sistemimizde insan hakları antlaşmaları, kanunlarla çelişirse mahkemeler tarafından öncelikle uygulanmak zorundadır.

Practice More

Milletlerarası antlaşmaların yargısal denetiminin mümkün olup olmadığını ve bu durumun hiyerarşideki yerini araştırabilirsiniz.
Estimated Time:1m 15s
Rate this question