Question

Difficulty: MediumEkonomi Alanında Yapılan İnkılaplar

Türkiye Cumhuriyeti'nde 192319291923-1929 yılları arasında özel teşebbüse dayalı liberal bir ekonomi modeli benimsenmeye çalışılmış; ancak 19301930’lu yılların başından itibaren devletin ekonomide aktif rol aldığı 'Devletçilik' politikasına geçilmiştir. Bu politika değişikliğinde aşağıdakilerden hangisinin etkili olduğu savunulamaz?

  1. Lozan Barış Antlaşması uyarınca gümrük vergilerini artırma yetkisinin 19351935 yılına kadar kısıtlanmış olmasıAnswer
  2. B
    19291929 yılında başlayan Dünya Ekonomik Buhranı’nın Türkiye ekonomisinde yarattığı olumsuz etkiler
  3. C
    Özel sektörün elinde büyük sanayi yatırımlarını gerçekleştirecek yeterli sermaye birikiminin bulunmaması
  4. D
    19271927 yılında çıkarılan Teşvik-i Sanayi Kanunu’ndan beklenen sanayileşme hamlesinin gerçekleşmemesi
  5. E
    Temel tüketim mallarını üretecek fabrikaların hızlıca kurulması için devlet planlamasına ihtiyaç duyulması

Answer

Lozan Barış Antlaşması'na göre gümrük vergilerinin artırılamayacağına dair kısıtlama 1935'te değil, 1929 yılında sona ermiştir.
Doğru cevap olan 'Lozan Barış Antlaşması uyarınca gümrük vergilerini artırma yetkisinin 1935 yılına kadar kısıtlanmış olması' seçeneği yanlıştır çünkü Lozan Ticaret Sözleşmesi gereği Türkiye, gümrük tarifelerini 1916 yılı seviyesinde tutmayı sadece 5 yıl için (1929'a kadar) kabul etmiştir. 1929'da bu sürenin dolmasıyla birlikte 'Gümrük Tarife Kanunu' çıkarılmış ve korumacı politikalarla birlikte Devletçilik uygulamalarına zemin hazırlanmıştır. Yani 1935 tarihi bu bağlamda kronolojik olarak hatalıdır.

Step-by-Step Solution

1
Dönemin ekonomik şartlarını analiz etmek
1923-1929 arası özel sektör odaklı (liberal) bir dönemdir.
Yeni devletin ilk hedefi, milli bir burjuvazi oluşturmak ve özel teşebbüsü desteklemekti.
2
Devletçiliğe geçişin nedenlerini değerlendirmek
Sermaye yetersizliği, 1929 krizinin etkileri ve Teşvik-i Sanayi Kanunu'nun başarısızlığı Devletçiliği zorunlu kılmıştır.
Dışsal ve içsel faktörlerin birleşmesi, devletin bizzat fabrikalar kurmasını ve ekonomiyi yönetmesini gerektirmiştir.
3
Lozan Antlaşması'nın ekonomi üzerindeki zaman sınırlamalarını kontrol etmek
Gümrük vergilerinin 1916 yılı seviyesinde tutulması zorunluluğu 1929'da bitmiştir.
Gümrük bağımsızlığının 1929'da kazanılması, 1930'lu yıllardaki korumacı ve devletçi politikalara geçişi engelleyen değil, aksine mümkün kılan bir gelişmedir.

Key Concept

Devletçilik İlkesine Geçişin Nedenleri

Hints

1
Devletçiliğe geçişte 1929 krizinin ve sermaye yetersizliğinin etkilerini düşünün.
2
Lozan Antlaşması'nda ekonomiyle ilgili kısıtlamaların ne zaman sona erdiğini hatırlayın.
3
Gümrük bağımsızlığının kazanıldığı ve Gümrük Tarife Kanunu'nun çıkarıldığı yıl olan 1929, Devletçiliğin başlangıcı için kritik bir tarihtir.

Practice More

İzmir İktisat Kongresi ve Birinci Beş Yıllık Sanayi Planı arasındaki temel farkları gözden geçirebilirsiniz.
Estimated Time:1m 15s
Rate this question