Question

Difficulty: MediumMeridyenler ve Boylam Etkileri

Türkiye'de yer alan iki merkez arasındaki yerel saat farkı 2020 dakikadır. Bu iki merkez arasındaki kuş uçuşu uzaklığın en az olması için, merkezlerin konumuyla ilgili aşağıdaki durumlardan hangisinin gerçekleşmesi gerekir?

  1. A
    Merkezlerin Ekvator'da veya Ekvator'a en yakın paraleller üzerinde bulunması
  2. B
    Merkezlerin başlangıç meridyenine en uzak boylam derecelerinde yer alması
  3. Merkezlerin Türkiye'nin en kuzeyindeki enlemlerde yer almasıAnswer
  4. D
    Merkezlerin deniz seviyesinden yükseltisinin en fazla olduğu platolarda bulunması
  5. E
    Merkezlerin yıl boyunca en düşük sıcaklık ortalamasına sahip olan Doğu Anadolu'da yer alması

Answer

Merkezlerin Türkiye'nin en kuzeyindeki enlemlerde yer alması
Meridyenler arasındaki mesafe sadece Ekvator üzerinde 111111 km olup, kutup noktalarına doğru gidildikçe bu mesafe daralır ve kutuplarda sıfıra iner. Türkiye, Kuzey Yarım Küre'de 364236^{\circ}-42^{\circ} enlemleri arasında yer alır. Bu nedenle Türkiye'nin en güneyinden (Hatay) en kuzeyine (Sinop) doğru gidildikçe meridyenler birbirine daha çok yaklaşır. Sabit bir boylam veya yerel saat farkı (soruda 2020 dakika / 55^{\circ}) için ölçülen kuş uçuşu uzaklık, meridyenlerin birbirine en yakın olduğu en kuzey enlemlerde en az olacaktır.

Step-by-Step Solution

1
Yerel saat farkını boylam farkına dönüştürmek
20÷4=520 \div 4 = 5^{\circ} boylam farkı
Ardışık iki meridyen arasındaki zaman farkı her yerde 44 dakikadır.
2
Meridyenlerin geometrik özelliklerini analiz etmek
Meridyenler kutuplara doğru birleşir.
Dünya'nın küresel şekli nedeniyle meridyenler arasındaki doğrusal mesafe sadece Ekvator'da 111111 km'dir, kutuplara gidildikçe bu mesafe azalır.
3
Türkiye'nin konumuna göre çıkarım yapmak
Kuzeydeki (Sinop civarı) 55 boylamlık mesafe, güneydekinden (Hatay civarı) daha kısadır.
Türkiye Kuzey Yarım Küre'de yer aldığı için enlem derecesi arttıkça (kuzeye gidildikçe) meridyenler birbirine yaklaşır.

Key Concept

Meridyenlerin Kutuplarda Birleşmesi ve Çizgisel Mesafe İlişkisi

Hints

1
Meridyenlerin arasındaki 4 dakikalık zaman farkı her yerde aynıdır, peki ya kilometre cinsinden mesafe?
2
Dünya'nın şeklini düşünün; boylam çizgileri nerede birbirine en çok yaklaşır?
3
Kutuplara yaklaştıkça meridyenler daralır. Türkiye'de kutba en yakın olan yer neresidir?

Practice More

Aynı boylam üzerinde yer alan iki merkezde Güneş'in sadece ekinoks tarihlerinde aynı anda doğup batmasının nedenlerini inceleyebilirsiniz.

Alternative Method

Matematiksel olarak ardışık iki meridyen arası mesafe 111×cos(enlem)111 \times \cos(\text{enlem}) formülü ile hesaplanır. Enlem derecesi büyüdükçe (kuzeye gidildikçe) kosinüs değeri küçülür, dolayısıyla mesafe de azalır.
Estimated Time:1m 30s
Rate this question