Question

Difficulty: HardTürkiye'de Kentsel Yerleşmeler ve Şehirlerin Fonksiyonları

Türkiye'de kentsel yerleşmelerin büyüme hızı ve fonksiyonel çeşitliliği üzerinde sanayi tesislerinin kuruluş yeri seçimi doğrudan etkilidir. Bazı şehirlerde sanayi tesisleri doğrudan hammadde kaynağının bulunduğu alanlarda kurulurken (hammaddeye yakınlık), bazılarında ise hammaddenin dışarıdan getirilip işlenmesine olanak sağlayan ulaşım ve liman imkânları (ulaşım/hinterland) kentsel gelişimin temel dinamiğini oluşturmuştur.

Buna göre, aşağıdaki kentsel yerleşmelerden hangisinin sanayi fonksiyonu kazanmasında ve kentsel büyüme sürecinde, hammaddeye yakınlık faktöründen ziyade ulaşım ve liman imkânları birincil derecede etkili olmuştur?

  1. A
    Batman
  2. B
    Seydişehir
  3. C
    Elazığ
  4. SamsunAnswer
  5. E
    Yatağan

Answer

Samsun şehri, bakır madeni rezervine sahip olmamasına rağmen, ulaşım ve liman olanakları sayesinde bir sanayi ve liman şehri olarak gelişmiştir.
Samsun şehri, Orta Karadeniz'de dağların kıyının gerisinde yükselmesi sayesinde geniş bir art bölgeye (hinterland) ve gelişmiş ulaşım bağlantılarına sahiptir. Şehirde bulunan Karadeniz Bakır İşletmeleri, Samsun'da bakır madeni çıkarılmamasına rağmen, Kastamonu-Küre gibi merkezlerden gelen hammaddenin işlenmesi için liman ve ulaşım avantajı nedeniyle burada kurulmuştur. Bu durum, şehrin gelişiminde lojistik ve liman fonksiyonunun hammadde varlığından daha etkili olduğunu kanıtlar.

Step-by-Step Solution

1
Seçeneklerdeki şehirlerin baskın sanayi kollarını ve hammadde kaynaklarını belirle.
Batman-Petrol, Seydişehir-Alüminyum, Elazığ-Krom/Bakır, Samsun-Bakır, Yatağan-Linyit.
Şehrin fonksiyonel kimliğini anlamak için sanayi-maden ilişkisini kurmak gerekir.
2
Hangi sanayi kolunun hammadde sahasında, hangisinin lojistik avantajla kurulduğunu analiz et.
Batman, Seydişehir, Elazığ ve Yatağan'da hammadde çıkarılırken; Samsun'da bakır madeni çıkarılmaz.
Samsun'daki bakır işletmelerinin hammaddesi Kastamonu - Küre'den deniz yolu ve kara yoluyla getirilmektedir.
3
Lojistik ve hinterland kavramlarını şehir bazlı karşılaştır.
Samsun, Karadeniz'in en geniş hinterlandına ve ulaşım ağlarına sahip liman şehridir.
Hinterlandı geniş olan liman şehirleri, hammaddesi dışarıdan gelen sanayi kolları için ideal merkezlerdir.

Key Concept

Sanayi tesislerinin kuruluş yeri seçiminde hammaddeye yakınlık ile ulaşım/pazar olanaklarının kentsel gelişime etkisi.

Hints

1
Sanayi tesislerinin yer seçiminde 'ulaşım' ilkesi, genellikle liman şehirlerinde karşımıza çıkar.
2
Kastamonu - Küre'den çıkarılan bakırın neden Samsun'da işlendiğini düşünün.

Practice More

İskenderun ve Ereğli-Karabük arasındaki 'enerji kaynağına yakınlık' ve 'ulaşım' farkını inceleyerek kentsel fonksiyon analizini pekiştirebilirsiniz.
Estimated Time:1m 30s
Rate this question