Türkiye'nin yer şekilleri içerisinde platolar, epirojenik yükselme ve akarsu aşındırmasının birleşik bir ürünüdür. Oluşum süreçlerine göre yapılan sınıflandırmalarda, İç Anadolu Bölgesi'ndeki düzlüklerin çoğu "tabaka düzlüğü (yatay duruşlu)" platolar olarak adlandırılır. Bu sınıflama içerisinde yer alan Obruk Platosu, ismini aldığı derin karstik kuyuların (obruklar) varlığına rağmen "karstik plato" (Teke ve Taşeli gibi) kategorisinde değerlendirilmez.
Obruk Platosu'nun yapısal ve litolojik özellikleri dikkate alındığında, bu sahanın karstik platolardan ziyade tabaka düzlüğü platolarıyla aynı kategoride yer almasının temel nedeni aşağıdakilerden hangisidir?
- AÇevresindeki sahalara göre daha düşük bir yükselti basamağında yer alması
- Temel yapısını oluşturan kireç taşı ve marn tabakalarının yatay bir uzanış sergilemesiAnswer
- CYüzey sularının sızma yoluyla yer altına geçerek akarsu aşındırmasını yavaşlatması
- DAkdeniz iklim bölgesinden uzak olduğu için kimyasal çözünmenin şiddetinin düşük olması
- EKonya Kapalı Havzası ile Tuz Gölü Havzası arasında bir su bölümü çizgisi oluşturması
Answer
Obruk Platosu'nun tabaka düzlüğü (yatay duruşlu) platosu olarak sınıflandırılmasının temel nedeni, bünyesindeki kireç taşı ve marn gibi tortul tabakaların yatay bir uzanış (tabaka yapısı) sergilemesidir.
Türkiye'de bir platonun 'tabaka düzlüğü' veya 'yatay duruşlu' olarak tanımlanması, o sahadaki tortul tabakaların tektonik olarak bozulmadan, yatay bir düzlem üzerinde sıralanmasıyla ilgilidir. Obruk Platosu, kireç taşı gibi karstlaşmaya uygun kayaçlar barındırdığı için ismini obruklardan alsa da, yapısal olarak bu tabakaların yatay uzanışı nedeniyle tabaka düzlüğü kategorisine dahil edilir. Teke ve Taşeli platoları ise doğrudan masif karstik blokların yükselmesiyle oluştuğu için karstik plato olarak adlandırılır.
Step-by-Step Solution
Key Concept
Platoların Oluşum Kökenlerine Göre Sınıflandırılması
Hints
1
Plato sınıflandırmalarında kullanılan 'yatay duruş' teriminin jeolojik anlamını düşünün.
2
Teke ve Taşeli platolarının neden karstik, Obruk ve Cihanbeyli'nin neden tabaka düzlüğü olarak ayrıldığını sorgulayın.
3
Tabaka düzlüğü tanımı, doğrudan yer yapısının (tabakaların) uzanış doğrultusuyla (yataylık) ilgilidir.
Practice More
Karstik platolar ile tabaka düzlüğü platoları arasındaki litolojik farkları ve bu farkların tarımsal verimlilik üzerindeki etkilerini inceleyebilirsiniz.
Estimated Time:3m 0s