Question

Difficulty: Mediumİki Noktanın Kullanımı

Yazılı anlatımda metnin akışını düzenleyen ve ifadeler arasındaki mantıksal bağı kuran en önemli işaretlerden biri de iki noktadır. Bu işaret; kendisinden sonra açıklama yapılacak, örnek verilecek veya doğrudan alıntı yapılacak durumlarda kullanılır.

Buna göre, aşağıdaki cümlelerin hangisinde iki noktanın (:) kullanımıyla ilgili bir yanlışlık yapılmıştır?

  1. A
    Gelecek kuşaklara bırakılabilecek en kıymetli miras şudur: dürüst bir karakter ve sarsılmaz bir irade.
  2. Kurumun yeni dönemdeki stratejik hedefleri belirlendi; dijitalleşme, verimlilik ve katılımcı yönetim anlayışı.Answer
  3. C
    Ünlü şair, şiir hakkındaki temel görüşünü şöyle dile getirir: "Şiir, sözcüklerle resim yapma sanatıdır."
  4. D
    Bu yörenin en meşhur tarım ürünlerini sayalım: kayısı, üzüm ve kurutulmuş dut.
  5. E
    Bilimsel araştırmalarda şu etik kurala titizlikle uyulmalıdır: Elde edilen veriler hiçbir şekilde tahrif edilemez.

Answer

Kurumun stratejik hedeflerinin sıralandığı seçenekte, açıklama ve örnekleme öncesinde noktalı virgül yerine iki nokta kullanılmalıdır.
Stratejik hedeflerin açıklandığı ve örneklerin (dijitalleşme, verimlilik...) sıralandığı cümlede, bu ifadeden hemen önce noktalı virgül (;) değil, iki nokta (:) kullanılması gerekir. Noktalı virgülün böyle bir giriş veya açıklama görevi bulunmamaktadır.

Step-by-Step Solution

1
Cümlenin yükleminden sonra gelen kısmın işlevi belirlenir.
İkinci cümlede 'stratejik hedeflerin' neler olduğu örneklenerek sıralanmaktadır.
Bir kavramın içeriği açıklanırken veya örnekler sıralanırken uygun noktalama işaretini seçmek gerekir.
2
Örnekleme ve açıklama öncesinde kullanılan işaret kontrol edilir.
Cümlede örnekler öncesinde noktalı virgül (;) kullanıldığı görülmektedir.
TDK kurallarına göre kendisinden sonra örnek verilecek veya açıklama yapılacak cümlelerin sonuna iki nokta (:) konmalıdır.
3
İki noktadan sonra gelen ifadenin yazım kuralı (büyük/küçük harf) denetlenir.
B seçeneğindeki hata işaret seçimidir; ancak diğer seçeneklerdeki büyük/küçük harf kullanımları da kurallara (cümle ise büyük, örnek ise küçük) uygundur.
Hatalı olan seçeneği teyit etmek ve diğer çeldiricilerin doğruluğundan emin olmak için bu adım kritiktir.

Key Concept

İki noktanın açıklama ve örnekleme görevleri ile noktalı virgülden ayrılan yönleri

Hints

1
Cümlede bir liste veya açıklama başlıyorsa hangi işaretin kullanılması gerektiğini hatırlayın.
2
Noktalı virgül (;) genellikle ögeleri arasında virgül bulunan cümleleri veya grupları ayırmak için kullanılır, açıklama yapmak için değil.
3
Stratejik hedeflerin sayıldığı cümlede kullanılan işareti, örnekleme kuralıyla karşılaştırın.

Practice More

İki noktadan sonra gelen ifadelerin ne zaman büyük, ne zaman küçük harfle başladığını pekiştirmek için TDK Yazım Kılavuzu'ndaki örnekleri inceleyebilirsiniz.

Alternative Method

Cümledeki işareti kaldırıp yerine 'örneğin' veya 'yani' sözcüklerini getirmeyi deneyin. Eğer bu sözcükler anlamlı bir şekilde oturuyorsa, orada iki nokta (:) kullanılması gerektiğini anlayabilirsiniz.
Estimated Time:50s
Rate this question