Question

Difficulty: MediumTürkiye'de İklimi Etkileyen Faktörler

Karadeniz kıyı kuşağı boyunca dağlar genel olarak kıyıya paralel bir uzanış sergilemesine rağmen; Rize ve çevresinde yıllık yağış miktarı 20002000 mm'nin üzerindeyken, Samsun çevresinde bu miktar 700800700-800 mm civarındadır. İki kentin de kıyı şehri olmasına rağmen aralarındaki bu belirgin yağış farkının temel nedeni aşağıdakilerden hangisidir?

  1. Dağların yükseltisi ve kıyı çizgisine olan uzaklığıAnswer
  2. B
    Samsun'un enlem değerinin Rize'ye göre daha güneyde olması
  3. C
    Bölgedeki hakim rüzgar yönünün Samsun'da farklılık göstermesi
  4. D
    Rize ve çevresindeki orman örtüsünün Samsun'dan daha gür olması
  5. E
    Samsun'da denizellik etkisinin Rize'ye göre daha az olması

Answer

Yağış miktarındaki farkın temel nedeni dağların yükseltisi ve kıyı çizgisine olan uzaklığıdır.
Doğu Karadeniz'de (Rize) dağların yükseltisinin fazla olması ve kıyıya çok yakın bir konumda bulunması, denizden gelen nemli hava kütlelerinin hızla yükselerek bol miktarda yamaç yağışı bırakmasına neden olur. Orta Karadeniz'de (Samsun) ise Canik Dağları'nın yükseltisinin az olması ve kıyının daha gerisinde başlaması, nemli havanın yükselmesini zorlaştırarak yağış miktarının azalmasına yol açar.

Step-by-Step Solution

1
Verilen şehirlerin coğrafi konumlarını ve yer şekillerini analiz et.
Rize Doğu Karadeniz'de, Samsun ise Orta Karadeniz'dedir.
Yağış farkını açıklamak için bölgesel yer şekillerini anlamak gerekir.
2
Dağların uzanış ve yükselti özelliklerini karşılaştır.
Doğu Karadeniz'de Kaçkar Dağları yüksek ve kıyıya çok yakınken; Orta Karadeniz'de Canik Dağları daha alçak ve kıyıdan daha içeridedir.
Yamaç yağışlarının (orografik) oluşabilmesi için nemli havanın bir engel (dağ) ile karşılaşması ve yükselmesi gerekir.
3
Yer şekillerinin yağış üzerindeki etkisini değerlendir.
Hava kütlesi yüksek dağlara çarptığında daha fazla soğur ve daha fazla yağış bırakır. Alçak dağlarda bu etki sınırlıdır.
Yükselti ve kıyıya uzaklık faktörü, nemli havanın ne kadar hızlı ve yoğun yoğuşacağını belirler.

Key Concept

Orografik (Yamaç) Yağışları ve Yer Şekilleri İlişkisi

Hints

1
Karadeniz'in bölümleri arasında yer şekillerinin nasıl değiştiğini düşünün.
2
Canik Dağları ile Kaçkar Dağları'nın yükseltilerini ve denize olan mesafelerini karşılaştırın.
3
Denizden gelen nemli havanın yağışa dönüşmesi için mutlaka bir dağ yamacı boyunca yükselmesi gerekir; yükselti ne kadar fazlaysa yağış da o kadar artar.

Practice More

Ege ve Akdeniz kıyılarındaki yağış farklarını da dağların uzanış doğrultusu üzerinden inceleyerek konuyu pekiştirebilirsiniz.
Estimated Time:1m 15s
Rate this question