Question

Difficulty: HardYumuşama Döneminde Türkiye

1971 Askeri Muhtırası sonrasında 1961 Anayasası'nda yapılan 1971 ve 1973 değişiklikleri, yürütme erkinin güçlendirilmesini ve toplumsal hareketliliğin kontrol altına alınmasını hedeflemiştir. Bu dönemde yapılan düzenlemelerin temel amacı, devlet otoritesini tesis etmek ve 1960'lı yıllardaki özgürlükçü ortamı daraltmaktır.

Aşağıdakilerden hangisi 1971-1973 dönemi anayasa değişiklikleri ile Türk hukuk sistemine giren veya sistemde değişikliğe uğrayan unsurlardan biri değildir?

  1. A
    Bakanlar Kuruluna ilk kez "kanun hükmünde kararname" (KHK) çıkarma yetkisinin verilmesi
  2. B
    Üniversite ve TRT özerkliğinin kısıtlanarak bu kurumların devlet denetimine yaklaştırılması
  3. C
    Askeri kişilerin idari işlemlerine karşı yargı yolu olarak "Askeri Yüksek İdare Mahkemesi"nin (AYİM) kurulması
  4. D
    Siyasi ve devlete karşı işlenen suçlara bakmak üzere özel yetkili "Devlet Güvenlik Mahkemeleri"nin (DGM) kurulması
  5. "Cumhuriyet Senatosu"nun kaldırılarak yasama yetkisinin tek meclisli bir yapıya devredilmesiAnswer

Answer

Cumhuriyet Senatosu'nun kaldırılarak yasama yetkisinin tek meclisli bir yapıya devredilmesi seçeneği yanlıştır çünkü bu kurum 1982 Anayasası ile kaldırılmıştır.
Cumhuriyet Senatosu, 1961 Anayasası'nın getirdiği çift meclisli sistemin bir parçasıdır ve 1971-1973 anayasa değişiklikleri sırasında kaldırılmamıştır. Senato'nun görev süresi 1980 darbesine kadar devam etmiş, 1982 Anayasası ile sistemden tamamen çıkarılarak tek meclisli (TBMM) yapıya geri dönülmüştür. Bu nedenle senatonun kaldırılması 1971-1973 dönemi düzenlemelerinden biri değildir.

Step-by-Step Solution

1
1971 Muhtırası sonrası dönemi analiz et
1971-1973 arası dönemin, 1961 Anayasası'nın özgürlükçü yapısını 'otorite' lehine kısıtlayan bir ara rejim dönemi olduğu saptanır.
Soruda istenen 'değişiklik olmayan unsuru' bulmak için o dönemin karakterini anlamak gerekir.
2
Kurumsal ve yetki bazlı değişiklikleri kontrol et
KHK yetkisi, AYİM ve DGM'nin bu dönemde (1971 ve 1973) sisteme girdiğini; TRT ve üniversite özerkliğinin ise bu yıllarda zayıflatıldığını teyit et.
Bu unsurlar 1982 Anayasası ile de pekiştirilse de çıkış noktaları 1971 muhtırası sonrasıdır.
3
Yasama yapısındaki değişikliği kronolojik olarak incele
Cumhuriyet Senatosu'nun 1961-1980 yılları arasında kesintisiz görev yaptığı ve 1971 değişikliklerinde meclis yapısına (çift meclis) dokunulmadığı görülür.
1971 değişiklikleri kurumları kaldırmaktan ziyade işleyişlerini ve yetki sınırlarını değiştirmiştir.

Key Concept

1971 Anayasa Değişiklikleri ve Siyasi Dönüşüm

Hints

1
1971 Muhtırası sonrası yapılan değişiklikler mevcut kurumları kaldırmaktan çok, yetkilerini kısıtlamaya odaklanmıştır.

Practice More

1961 Anayasası'nın 1982 Anayasası ile karşılaştırıldığı temel kurumsal farkları incelemek, kronolojik soruları çözmeyi kolaylaştıracaktır.
Estimated Time:1m 30s
Rate this question