Examkin

Question

Difficulty: Very hardİskitler (Sakalar)

İskitler (Sakalar), Türk tarihinin kronolojik olarak bilinen ilk topluluğu kabul edilse de kendilerinden sonra gelen Asya Hun Devleti gibi 'teşkilatlı ilk Türk devleti' unvanını kazanamamışlardır. Tarihçiler, İskitlerin bu durumunu bir 'imparatorluk' yapısından ziyade 'boylar federasyonu' olarak kalmalarıyla açıklamaktadır.

Buna göre, İskitlerin Asya Hun Devleti'nden temel farkını ve neden 'devlet' yerine 'topluluk' olarak nitelendirildiklerini açıklayan gerekçeler arasında aşağıdakilerden hangisi gösterilemez?

  1. A
    Boy beylerinin özerkliklerini koruması ve merkezi otoritenin boylar üzerinde tam bir hiyerarşi kuramamış olması
  2. B
    Ordu yapısında Mete Han'ın uyguladığı 'onlu sistem' gibi merkezi ve kalıcı bir bürokratik modelin henüz tesis edilmemesi
  3. Temel geçim kaynağının hayvancılık olması ve bozkırın sert iklim koşullarına bağlı olarak göçebe bir yaşam tarzının sürülmesiAnswer
  4. D
    Siyasi otoritenin sürekliliğinden ziyade, Alp Er Tunga veya Tomris Hatun gibi karizmatik liderlerin etrafında geçici birleşmelerin görülmesi
  5. E
    Hakimiyet sahasında merkezi bir vergi sistemi ve bürokratik kayıt düzeni yerine, geleneksel töre kurallarının bölgesel olarak işlemesi

Answer

Temel geçim kaynağının hayvancılık olması ve göçebe yaşam tarzının sürülmesi, hem İskitler hem de Asya Hun Devleti için ortak bir kültürel özelliktir ve aralarındaki siyasi statü farkını açıklamaz.
Doğru yanıt olan 'temel geçim kaynağının hayvancılık olması ve göçebe yaşam sürülmesi' ifadesi, İslamiyet öncesi Türklerin büyük çoğunluğu için geçerli olan genel bir hayat tarzıdır. Asya Hun Devleti de tıpkı İskitler gibi göçebedir ve hayvancılıkla geçinir. Bir yapıyı 'devlet' yapan şey yerleşik hayat değil, merkezi otorite, yazılı/sözlü merkezi hukuk ve hiyerarşik ordu teşkilatıdır. Bu nedenle bu özellik iki yapıyı birbirinden ayıran bir gerekçe olamaz.

Step-by-Step Solution

1
İskitlerin neden 'topluluk', Hunların ise 'devlet' olarak kabul edildiğini analiz et.
Devletleşme; merkezi otorite, hiyerarşik ordu (onlu sistem) ve bürokratik kurumlarla ilgilidir.
Topluluk ile devlet arasındaki temel fark, siyasi teşkilatlanma seviyesidir.
2
Seçeneklerdeki unsurların 'ayırt edici' olup olmadığını kontrol et.
Merkezi otorite zayıflığı, onlu sistem eksikliği ve kurumsal süreklilik kaybı İskitlere özgü 'ayırt edici' eksikliklerdir.
Bu unsurlar bir yapının devletleşme düzeyini belirler.
3
Göçebe yaşam tarzının bu iki yapı arasındaki yerini değerlendir.
Asya Hun Devleti de göçebedir ancak teşkilatlı bir devlettir. İskitler de göçebedir ancak topluluk seviyesinde kalmıştır.
Göçebe yaşam tarzı siyasi statüyü belirleyen bir fark değil, ortak bir yaşam biçimidir.

Key Concept

İslamiyet Öncesi Türk Tarihinde Teşkilatlanma ve Devletleşme Süreci

Hints

1
Asya Hun Devleti'nin de göçebe bir yaşam sürdüğünü ve hayvancılıkla uğraştığını hatırlayın.

Practice More

İskitlerin 'Bozkırın Kuyumcuları' unvanını almalarına neden olan sanatsal buluntuları ve bu buluntuların Hun sanatı (Hayvan Üslubu) ile ortaklıklarını inceleyin.
Estimated Time:2m 0s
Rate this question

Topics

İskitler (Sakalar)

More questions from this topic