Question

Difficulty: MediumTürkiye'de Kentsel Yerleşmeler ve Şehirlerin Fonksiyonları

Türkiye'de kentsel yerleşmelerin büyümesinde ve fonksiyonel özellik kazanmasında sanayi faaliyetlerinin yer seçimi kritik bir rol oynar. Bazı şehirler, çevresindeki hammadde kaynaklarına bağlı olarak gelişirken; bazıları ise hammaddesi dışarıdan gelmesine rağmen ulaşım ve pazarlama kolaylığı (geniş hinterland) sayesinde 'sanayi şehri' kimliği kazanır.

Aşağıdaki tabloda bazı şehirler ve bu şehirlerdeki sanayi kollarının kuruluş yerinin belirlenmesindeki temel etkenler eşleştirilmiştir:

ŞehirSanayi KoluKuruluş Yerinin Belirlenmesindeki Temel Etken
RizeÇay İşlemeHammaddeye Yakınlık
BatmanPetrol RafinerisiHammaddeye Yakınlık
SeydişehirAlüminyum TesisleriHammaddeye Yakınlık
XBakır İşlemeUlaşım ve Pazarlama (Liman)

Tablodaki bilgilere göre, hammaddeye yakınlık ilkesine uymayan ve ulaşım avantajı nedeniyle 'bakır işleme' fonksiyonu gelişen 'X' merkezi aşağıdakilerden hangisidir?

  1. A
    Artvin
  2. B
    Kastamonu
  3. C
    Elazığ
  4. SamsunAnswer
  5. E
    Zonguldak

Answer

Samsun şehri, bünyesinde bakır madeni çıkarılmamasına rağmen, gelişmiş liman ve ulaşım imkanları (hinterland) sayesinde Türkiye'nin en önemli bakır işleme merkezlerinden biri haline gelmiştir.
Samsun, Karadeniz Bölgesi'nin en geniş hinterlandına ve en gelişmiş ulaşım ağına sahip şehridir. Bu durum, Kastamonu Küre ve Artvin Murgul gibi yerlerden çıkarılan bakırın daha kolay pazarlanabilmesi için Samsun'a getirilip burada işlenmesine (İşletme fonksiyonu) olanak sağlamıştır. Şehirde bakır madeni çıkarılmadığı için kuruluş nedeni doğrudan 'ulaşım'dır.

Step-by-Step Solution

1
Tablodaki 'X' merkezi için verilen kriterleri analiz et.
Aranan şehirde 'Bakır İşleme' sanayisi olmalı ancak kuruluş nedeni hammadde değil, ulaşım/liman olmalı.
Fonksiyonel sınıflandırmada ulaşım faktörünün hammaddeye baskın geldiği merkezi bulmak gerekir.
2
Türkiye'deki bakır işleme merkezlerini ve hammadde kaynaklarını karşılaştır.
Artvin (Murgul), Kastamonu (Küre) ve Elazığ (Maden) hammadde kaynaklarıdır. Samsun ise bu madenin dışarıdan gelip işlendiği liman merkezidir.
Şehirlerin fonksiyonel büyümesindeki temel belirleyiciyi (ulaşım vs. hammadde) ayırt etmek.

Key Concept

Sanayi Şehirlerinde Kuruluş Yeri Faktörleri ve Liman Şehirlerinin Etki Alanı

Hints

1
Türkiye'de hammaddeye uzak olmasına rağmen liman avantajıyla gelişen sanayi şehirlerini (Samsun - Bakır, İskenderun - Demir Çelik gibi) hatırlayın.

Practice More

İskenderun demir-çelik fabrikasının kuruluş nedenini (ulaşım) Karabük (enerji) ve Sivas (hammadde) ile karşılaştıran soruları çözün.
Estimated Time:1m 15s
Rate this question