Question

Türkiye'de tarımsal üretimin mekânsal dağılımı incelendiğinde; bazı ürünlerin doğal yetişme alanları ile en yüksek üretim miktarının gerçekleştiği bölgeler arasında belirgin bir farklılık olduğu görülür. Örneğin; mısır bitkisi doğal olarak her mevsimin yağışlı olduğu Karadeniz iklim kuşağına uyum sağlamış bir ürün olmasına rağmen, günümüzde toplam üretimde Akdeniz ve Güneydoğu Anadolu bölgeleri Karadeniz Bölgesi'ni geride bırakmıştır.

Bu mekânsal değişimin temel nedeni ve beraberinde getirdiği tarımsal sonuç aşağıdakilerin hangisinde doğru olarak verilmiştir?

  1. Sulama imkanlarının gelişmesiyle mısırın "ikinci ürün" olarak sisteme dahil edilmesi; birim alandan alınan verimin ve ticari değerin Karadeniz'deki geleneksel tarıma göre artmasıAnswer
  2. B
    Karadeniz kıyı kuşağında yer şekillerinin engebeli olmasının makine kullanımını tamamen engellemesi; üretimin sadece insan gücüne dayalı kalması nedeniyle pazar rekabetinin kaybedilmesi
  3. C
    Güneydoğu Anadolu'da mısırın nadas alanlarını daraltmak için nöbetleşe ekim yöntemiyle yaygınlaştırılması; İç Anadolu'daki tahıl üretiminin önceliğini kaybetmesi
  4. D
    Akdeniz ikliminde yaz kuraklığının mısırın vejetasyon süresini kısaltması; ürünün sadece biyoyakıt sanayisi için düşük maliyetle üretilmeye başlanması
  5. E
    Karadeniz'deki aşırı yıkanmış toprakların mısırın besin değerini düşürmesi; devletin bu bölgedeki mısır ekim alanlarına kota getirerek üretimi güney illerine kaydırması

Answer

Mısır üretiminin Karadeniz'den Akdeniz ve Güneydoğu Anadolu'ya kaymasının temel nedeni sulama ile sağlanan 'ikinci ürün' avantajı ve intensif tarım yöntemleriyle gelen yüksek verimdir.
Mısır, Karadeniz'in nemli ikliminde sulama gerektirmeden yetişse de, Akdeniz ve Güneydoğu Anadolu'da sulama imkanlarının artması (özellikle GAP ile) bu bölgeleri ön plana çıkarmıştır. Bu sıcak bölgelerde güneşlenme süresinin uzun olması ve modern tarım yöntemlerinin kullanılması, mısırın buğdaydan sonra 'ikinci ürün' olarak ekilmesini sağlamıştır. Bu durum, birim alandan alınan verimi Karadeniz'deki geleneksel yöntemlere göre çok daha yüksek bir seviyeye taşımış ve üretimin merkezini güneye kaydırmıştır.

Step-by-Step Solution

1
Doğal yetişme koşulları ile ekonomik üretim farkını analiz etme
Mısırın Karadeniz'de doğal olarak yetiştiği ancak diğer bölgelerde sulama ile yetiştirildiği belirlendi.
Bitkinin ekolojik istekleri ile ekonomik optimizasyonu arasındaki farkı anlamak için.
2
Bölgeler arası üretim yöntemlerini karşılaştırma
Karadeniz'de daha çok geleneksel (ekstansif), Akdeniz ve GAP bölgesinde ise modern (intensif) yöntemlerin kullanıldığı tespit edildi.
Verimlilik farkının kaynağını belirlemek için.
3
Hasat döngüsü ve 'ikinci ürün' kavramını değerlendirme
Akdeniz ve Güneydoğu Anadolu'da buğday hasadı sonrası mısırın ekilebildiği (ikinci ürün) anlaşıldı.
Aynı araziden yılda birden fazla ürün almanın getirdiği ekonomik üstünlüğü görmek için.

Key Concept

İntensif (Modern) Tarım ve İkinci Ürün Mantığı

Practice More

Pamuk üretiminin Ege'den Güneydoğu Anadolu'ya kayması ile mısırın bu kayışını benzer bir GAP etkisi üzerinden karşılaştırabilirsiniz.

Alternative Method

Soruyu çözerken Karadeniz'deki mısırın 'temel gıda/iç tüketim' amaçlı, güneydeki mısırın ise 'sanayi/ticari' amaçlı olduğunu hatırlamak, üretim miktarı farkını anlamayı kolaylaştırır.
Estimated Time:2m 0s