Question

Difficulty: MediumTürkiye'nin Özel Konumu ve Sonuçları

Türkiye'de yer şekillerinin uzanış doğrultusu, ortalama yükseltinin batıdan doğuya artış göstermesi ve üç tarafının denizlerle çevrili olması gibi özellikler göreceli (özel) konumun temel bileşenlerini oluşturur. Bu durum ulaşım maliyetlerinden iklim çeşitliliğine kadar pek çok alanı etkilemektedir.

Buna göre, aşağıdakilerden hangisi Türkiye'nin göreceli (özel) konumu ile doğrudan ilişkilendirilebilir?

  1. A
    Güneş ışınlarının düşme açısının güneyden kuzeye doğru düzenli olarak azalması
  2. B
    Kış mevsiminde görülen yağışların büyük bir kısmının cephesel (frontal) kökenli olması
  3. Dağların kıyı çizgisine uzanış biçimi nedeniyle ulaşımın Zigana, Kop ve Gülek gibi stratejik geçitlerle sağlanmasıAnswer
  4. D
    Yıl boyunca gölge yönlerinin her zaman kuzeyi göstermesi
  5. E
    2121 Haziran tarihinde en uzun gündüz süresinin ülkenin kuzeyindeki Sinop'ta yaşanması

Answer

Ulaşımın dağların uzanışına bağlı olarak Zigana, Kop ve Gülek gibi geçitler üzerinden yapılması Türkiye'nin göreceli (özel) konumuyla ilişkilidir.
Türkiye'nin kuzey ve güney kıyılarında sıradağların denize paralel uzanması, kıyı ile iç kesimler arasındaki ulaşımı zorlaştırmıştır. Bu durum, ulaşımın ancak Zigana, Kop (Doğu Karadeniz), Gülek, Sertavul ve Belen (Toroslar) gibi belirli doğal geçitler ve tüneller aracılığıyla yapılmasını zorunlu kılmıştır. Yer şekillerine bağlı gelişen bu durum doğrudan göreceli (özel) konumun sonucudur.

Step-by-Step Solution

1
Kavram Ayrımı Yapma
Mutlak konum (enlem-boylam etkileri) ile Göreceli konum (yer şekilleri, yükselti, denizellik) arasındaki fark belirlenir.
Soruda istenen göreceli konum faktörlerini diğerlerinden ayırmak için gereklidir.
2
Seçenekleri Analiz Etme
A, B, D ve E seçeneklerindeki durumların enlem etkisine bağlı mutlak konum sonuçları olduğu görülür.
Güneş açısı, cephe yağışları, gölge yönü ve gündüz süresi enlem ile doğrudan bağlantılıdır.
3
Göreceli Konum Faktörünü Belirleme
Dağların uzanışı ve buna bağlı olarak gelişen ulaşım ağındaki geçitlerin varlığı tespit edilir.
Yer şekilleri ve topografik özellikler göreceli konumun temelini oluşturur.

Key Concept

Göreceli (Özel) Konumun Ulaşıma ve Yer Şekillerine Etkisi
Estimated Time:1m 0s
Rate this question