Question

Difficulty: EasyAkarsu Şekilleri

Türkiye'de özellikle Ege Bölgesi'ndeki akarsuların, denize döküldükleri alanlara yakın yerlerde 'menderes'ler (büklümler) oluşturarak aktıkları gözlemlenmektedir.

Bir akarsuyun yatağında menderesler oluşturarak akması, bu akarsuyla ilgili aşağıdakilerden hangisinin kesin bir göstergesidir?

  1. Yatak eğiminin ve akış hızının azaldığınınAnswer
  2. B
    Akarsu boyunun kısalmaya başladığının
  3. C
    Akış rejiminin yıl boyunca düzenli olduğunun
  4. D
    Derine aşındırma faaliyetlerinin hızlandığının
  5. E
    Akarsu havzasının kapalı havza özelliğinde olduğunun

Answer

Akarsuyun menderes oluşturması, yatak eğiminin ve akış hızının azaldığını gösterir.
Menderesler, akarsuyun yatak eğiminin azaldığı yerlerde oluşan hem aşınım hem de birikim şeklidir. Eğimin azalması akarsuyun akış hızını düşürür, hızı azalan akarsu ise derine aşındırma gücünü kaybederek yana aşındırma yapmaya başlar ve büklümler oluşturur.

Step-by-Step Solution

1
Menderes oluşumunun temel şartını analiz et.
Menderesler, akarsuyun gücünün azaldığı ve yana aşındırmanın başladığı düzlüklerde meydana gelir.
Akarsu hızı azaldığında engelleri aşmak yerine onların etrafından dolanarak büklümler çizer.
2
Eğim ve hız arasındaki ilişkiyi kur.
Yatak eğimi azaldıkça akış hızı da azalır.
Yer çekimi ivmesinin akış yönündeki bileşeni azaldığı için suyun kinetik enerjisi düşer.
3
Diğer morfolojik sonuçları değerlendir.
Menderes çizen akarsuyun boyu uzar, enerji potansiyeli düşer ve yana aşındırma artar.
Akarsu düz bir hat yerine 'S' şeklinde aktığı için aldığı toplam mesafe artış gösterir.

Key Concept

Menderes Oluşumu ve Eğim İlişkisi

Hints

1
Menderesler genellikle düz ovalarda ve eğimin az olduğu yerlerde oluşur.
2
Su hızlı aktığı zaman mı yoksa yavaş aktığı zaman mı etrafındaki engellerden kaçarak büklümler oluşturur?
3
Ege akarsularının (Büyük ve Küçük Menderes gibi) denize döküldükleri yerlerin yer şekillerini düşünün.

Practice More

Menderes çizen bir akarsuyun hem aşındırma (çarpak) hem de biriktirme (yığınak) yapabildiğini unutmayın.
Estimated Time:45s
Rate this question