Question

Difficulty: Medium"de", "ki" ve "mi"nin Yazımı

Bir tarihî yapının restorasyon süreciyle ilgili hazırlanan inceleme notlarında yer alan aşağıdaki cümlelerin hangisinde "de", "ki" veya "mi"nin yazımıyla ilgili bir yanlışlık yapılmıştır?

  1. A
    Duvarlardaki çatlakların derinliği yeterince ölçüldü mü ki onarım aşamasına geçilmesi hemen uygun görüldü?
  2. Binanın dış cephesindeki çatlaklarda restorasyon planına dâhil edildi mi?Answer
  3. C
    Sanki eski taşlar dile gelmiş de bize binanın yüzyıllık tarihini sessizce fısıldıyor gibi bir atmosfer oluşmuş.
  4. D
    Mevcut durumun titizlikle muhafaza edilmesi gerektiğini illaki teknik raporlarda ayrıca belirtmek mi lazımdı?
  5. E
    Öyle bir dikkatle çalışılıyor ki her bir motif büyük bir özenle incelenerek aslına uygun hâle getiriliyor.

Answer

Dış cephesindeki çatlaklar da ifadesindeki 'da' bağlaç olduğu için ayrı yazılmalıdır.
Cümlede geçen 'çatlaklarda' ifadesindeki 'da', bir bulunma hâli (mekân bildirme) değil, cümleye 'diğer unsurların yanına eklenme' veya 'dahi' anlamı katan bir bağlaçtır. Türkçede bağlaç olan 'de/da' her zaman kelimeden ayrı yazılır. Cümledeki doğru yazım 'çatlaklar da' şeklinde olmalıdır.

Step-by-Step Solution

1
Cümledeki 'de/da' ifadesinin görevini belirle.
'Binanın dış cephesindeki çatlaklarda...' ifadesinde 'da' cümleden çıkarıldığında anlam bozulmamakta, sadece daralmaktadır.
Bağlaç olan 'de/da' cümleye 'dahi, bile, başkaları gibi' anlamları katar ve her zaman ayrı yazılır.
2
'ki' ve 'mi' kullanımlarını kontrol et.
Diğer seçeneklerdeki 'ki' ve 'mi' yapıları kurallara (bağlaç/ek ayrımı ve soru eki kuralı) uygundur.
Soru eki olan 'mi' her zaman ayrı yazılırken, 'ki' bağlacı bazı istisnalar (SİMBOHÇAM) dışında ayrı, ek olan '-ki' ise bitişik yazılır.

Key Concept

Bağlaç olan 'de/da' ile bulunma durum eki olan '-de/-da'nın ayırt edilmesi; bağlaç olan 'ki' ile ek olan '-ki'nin ayrımı.

Hints

1
Cümledeki 'de/da' ekini cümleden çıkardığınızda anlam bozulmuyorsa o bir bağlaçtır ve ayrı yazılmalıdır.
2
'ki' ekinin yazımını kontrol etmek için kelimeye '-ler' eki getirin. Eğer 'çatlaklardakiler' gibi anlamlı bir yapı oluşuyorsa o bir ektir ve bitişik yazılır.
3
'Sanki, illaki, mademki, belki, oysaki, halbuki, çünkü, meğerki' sözcüklerinde 'ki' bağlacının kalıplaşarak bitişik yazıldığını unutmayın.

Practice More

Bağlaç olan 'ki' ile sıfat/ilgi zamiri olan '-ki' arasındaki farkları daha fazla örnekle pekiştirmek için karışık cümle analizleri yapabilirsiniz.

Alternative Method

Bağlaç olan 'de/da' asla 'te/ta' şeklinde yazılamaz. Eğer bir cümlede 'te/ta' görüyorsanız ve bunun bağlaç olduğundan şüpheleniyorsanız (dahi anlamındaysa), orada kesinlikle bir yazım yanlışı vardır.
Estimated Time:1m 0s
Rate this question